Thị trường Bitcoin đang chứng kiến một đợt bán tháo mạnh. Tính đến ngày 21 tháng 11, giá Bitcoin đã giảm xuống dưới 82.000 USD, mất hơn 6% chỉ trong một ngày và lần đầu tiên xuyên thủng mốc 87.000 USD kể từ tháng 4.
Đợt lao dốc này đã kích hoạt hơn 220.000 lệnh thanh lý trên toàn thị trường tiền mã hóa trong 24 giờ qua, với tổng giá trị thanh lý đạt 830 triệu USD (khoảng 5,9 tỷ Nhân dân tệ).
Các nhà phân tích thị trường cho rằng nguyên nhân sụt giảm đến từ nhiều yếu tố, bao gồm kỳ vọng hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ nhiệt, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và đặc biệt là động thái bán ra quy mô lớn liên tục của các cá mập OG Bitcoin.
01 Biến động thị trường: Tiền mã hóa đồng loạt lao dốc
Thị trường tiền mã hóa đang chịu áp lực bán lan rộng. Không chỉ Bitcoin lao dốc, Ethereum cũng giảm hơn 5%, cùng với đó là các đồng lớn như ADA, XRP và BNB đều đồng loạt đi xuống.
Đợt bán tháo này đã xóa sạch toàn bộ thành quả tăng giá của Bitcoin từ đầu năm. Tính từ đầu năm đến nay, Bitcoin đã giảm hơn 7%, đứng trước nguy cơ ghi nhận mức giảm theo năm lần đầu tiên kể từ năm 2022.
Theo dữ liệu từ Coinglass, tổng giá trị thanh lý các sản phẩm phái sinh tiền mã hóa trong 24 giờ qua đạt 831 triệu USD, ảnh hưởng đến 227.000 nhà giao dịch. Trong đó, các vị thế mua (long) chiếm 696 triệu USD bị thanh lý, còn các vị thế bán (short) là 135 triệu USD.
Lệnh thanh lý đơn lớn nhất ghi nhận trên HTX-BTC-USDT, trị giá 30,92 triệu USD, cho thấy mức độ rủi ro cao của việc sử dụng đòn bẩy trên thị trường.
02 Cá mập bán tháo: Động lực chính phía sau cú sập
Dữ liệu chuỗi khối cho thấy các cá mập Bitcoin lâu năm—cá nhân hoặc tổ chức nắm giữ từ 1.000 BTC trở lên—vẫn liên tục bán ra quy mô lớn trong suốt năm 2025.
Những holder Bitcoin "OG" này—nhà đầu tư nắm giữ tài sản hơn bảy năm—đã bắt đầu chuyển khoản lớn trên chuỗi từ tháng 11 năm 2024, và xu hướng này càng mạnh lên trong năm 2025.
Charles Edwards, đồng sáng lập Capriole Investments, đăng trên X rằng "các siêu cá mập đang chốt lời Bitcoin", làm dấy lên lo ngại về tác động tiêu cực đến giá.
Dữ liệu từ Glassnode cho thấy từ tháng 1 đến nay, các đợt cá mập chi tiêu hơn 1.000 BTC mỗi giờ vẫn liên tục xuất hiện.
Các nhà phân tích nhận định, những đợt bán ra quy mô lớn như vậy đã trở thành động lực quan trọng khiến giá giảm sâu.
03 Phân tích hành vi cá mập: Chốt lời hay bán tháo hoảng loạn?
Các chuyên gia có quan điểm khác nhau về động thái bán ra quy mô lớn của cá mập. Một số cho rằng đây là hoạt động chốt lời ổn định, không phải bán tháo do hoảng loạn.
Martin Leinweber, Trưởng bộ phận Nghiên cứu & Chiến lược Tài sản số tại MarketVector Indexes, nhận định đợt bán này có thể là "tái cơ cấu danh mục theo kế hoạch".
"Một số nhà đầu tư Bitcoin đã mua vào khi giá chỉ ở mức một chữ số và chờ đợi rất lâu. Giờ đây, thị trường có đủ thanh khoản để họ bán ra mà không làm đảo lộn toàn bộ thị trường," ông giải thích.
Cory Klippsten, CEO của công ty dịch vụ tài chính tập trung vào Bitcoin—Swan Bitcoin, cho biết việc cá mập bán ra gần đây dường như liên quan tới mốc giá 100.000 USD.
"Kể từ khi tôi tham gia thị trường năm 2017, nhiều holder đời đầu tôi biết đều nhắm tới mốc 100.000 USD," Klippsten nói. "Vì lý do nào đó, mọi người luôn nói sẽ bán một phần tài sản ở mức giá đó."
Tuy nhiên, các nhà phân tích CryptoQuant cảnh báo việc cá mập bán ra trùng với tâm lý thị trường xấu đi và lực mua suy yếu là điều đáng lo ngại, có thể tiếp tục gây áp lực giảm giá lên Bitcoin.
04 Bối cảnh vĩ mô: Chính sách Fed và làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ
Bên cạnh hoạt động của cá mập, môi trường vĩ mô cũng không thuận lợi cho tài sản rủi ro. Kỳ vọng Fed hạ lãi suất đã giảm mạnh, gây áp lực lên cả Bitcoin lẫn cổ phiếu công nghệ.
Hiện tại, Morgan Stanley không còn dự báo Fed sẽ giảm lãi suất trong tháng 12. Các hợp đồng tương lai chỉ phản ánh xác suất 40% Fed sẽ cắt giảm lãi suất tại cuộc họp tháng 12.
Joel Kruger, Chiến lược gia thị trường tại LMAX Group, nhận định khi nhà đầu tư giảm kỳ vọng về việc Fed hạ lãi suất trong tháng 12 và dữ liệu lao động yếu làm dấy lên lo ngại kinh tế, các tài sản rủi ro—bao gồm Bitcoin—lại chịu áp lực.
Cùng lúc, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ càng làm thị trường tiền mã hóa thêm căng thẳng. Đêm qua, lo ngại về định giá cổ phiếu công nghệ khiến cả ba chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ lao dốc mạnh.
Sáng nay, thị trường chứng khoán Nhật Bản và Hàn Quốc cũng giảm sâu. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc mất hơn 4% trong phiên, còn Nikkei 225 giảm 2,26%.
05 Chia rẽ quan điểm: Đáy đã gần hay còn giảm tiếp?
Các tổ chức tài chính đang chia rẽ về triển vọng của Bitcoin. Danny Galindo, Chuyên gia Chiến lược Đầu tư tại Morgan Stanley Wealth Management, dẫn dữ liệu lịch sử cho thấy chu kỳ giá Bitcoin thường theo nhịp "ba tăng, một giảm", và thị trường tiền mã hóa hiện đã bước vào "mùa thu" của chu kỳ bốn năm. Galindo khuyến nghị nhà đầu tư nên chốt lời và chuẩn bị cho mùa đông tiền mã hóa sắp tới.
Ở chiều ngược lại, Geoffrey Kendrick, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Tài sản số tại Standard Chartered, lại lạc quan hơn. Ông cho rằng đợt điều chỉnh vừa qua có thể đã kết thúc, dù lần giảm này sâu và mạnh hơn, nhưng vẫn phù hợp với làn sóng bán tháo lớn thứ ba của chu kỳ hiện tại.
Kendrick nhấn mạnh một số chỉ báo thị trường đã quay về mức cực đoan. Chẳng hạn, tỷ lệ giá trên giá trị sổ sách (PB) của công ty đầu tư tài sản số Strategy—chỉ số đo vốn hóa thị trường so với giá trị nắm giữ Bitcoin của công ty—đã giảm về quanh mức 1, cho thấy Bitcoin có thể đã tạo đáy.
Thị trường quyền chọn cũng đang theo dõi các ngưỡng hỗ trợ quan trọng. Theo dữ liệu từ Deribit, nhu cầu bảo hiểm rủi ro giảm giá mạnh nhất ở vùng 85.000 USD, tiếp đến là 82.000 USD, cho thấy nhà giao dịch vẫn đề phòng nguy cơ giảm sâu hơn nữa.
06 Cá mập quay lại: Tín hiệu tích cực ở vùng đáy?
Giữa bối cảnh bi quan lan rộng, một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện. Theo nền tảng phân tích Santiment, cá mập bắt đầu quay lại mua vào khi Bitcoin giảm xuống dưới 90.000 USD.
Các nhà phân tích Santiment cho biết, tốc độ tích lũy Bitcoin đang tăng nhanh, tuần này có thể trở thành tuần hoạt động mạnh nhất của cá mập trong năm 2025.
Santiment đăng trên X rằng họ đã theo dõi hơn 102.000 giao dịch cá mập trị giá trên 100.000 USD, cùng với 29.000 giao dịch trên 1 triệu USD.
"Tuần này rất có thể sẽ là tuần cá mập hoạt động mạnh nhất năm 2025, với xu hướng chuyển từ bán ra sang tích lũy trở lại," Santiment nhận định.
Pav Hundal, Trưởng bộ phận phân tích tại nền tảng giao dịch Swyftx, cũng ghi nhận xu hướng tương tự: "Sau báo cáo lợi nhuận ấn tượng của Nvidia, Bitcoin đã bật tăng trở lại, theo tôi đây là dấu hiệu cả cá mập lẫn nhà đầu tư nhỏ lẻ đều đang tranh thủ mua vào."
Ông bổ sung: "Trên sổ lệnh của Swyftx, lệnh mua đạt mức cao kỷ lục trong phiên sáng, tỷ lệ mua/bán là 10:1, so với mức trung bình 3:1. Nhà đầu tư đang tận dụng cơ hội mua khi giá giảm."
Triển vọng
Hoạt động trên thị trường quyền chọn hiện cho thấy xác suất 50% Bitcoin sẽ giảm xuống dưới 90.000 USD trước cuối năm, và các nhà giao dịch đang chuẩn bị cho kịch bản giảm sâu hơn nữa. Sean Dawson, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại Derive.xyz, ước tính tổng giá trị thanh lý tiền mã hóa (cả vị thế mua và bán) đã lên tới 8,25 tỷ USD trong 30 ngày qua.
Thị trường luôn biến động mạnh và mỗi đợt giảm sâu đều có thể mở ra cơ hội mới. Đối với nhà đầu tư, giữ vững lý trí trong lúc thị trường hoảng loạn và theo dõi sát động thái của cá mập cùng các thay đổi nền tảng có lẽ quan trọng hơn bao giờ hết.
