2026: Năm bản lề cho khả năng mở rộng của Ethereum
(Nguồn: ethereum)
Khi năm 2026 đến gần, lộ trình mở rộng của Ethereum đang chuyển từ giai đoạn hoạch định lý thuyết sang triển khai thực tế. Trọng tâm không còn chỉ là nâng giới hạn gas mà là một chiến lược tổng thể, kết hợp xử lý song song, bằng chứng không kiến thức (ZK) và hợp tác Layer 2 nhằm gia tăng thông lượng và hiệu suất toàn mạng.
Đợt nâng cấp Glamsterdam, dự kiến vào giữa năm 2026, sẽ là cột mốc trọng tâm của chu kỳ nâng cấp này. Việc áp dụng các thay đổi nền tảng trong giao thức sẽ giúp Ethereum Layer 1 chuẩn bị tiếp nhận khối lượng giao dịch vượt trội trong tương lai.
Những đổi mới nổi bật trong đợt Glamsterdam
Các nhà phát triển cốt lõi Ethereum đang hoàn thiện các EIP sẽ tích hợp vào Glamsterdam. Hai nâng cấp kỹ thuật đã được xác nhận—dù thuật ngữ chuyên sâu—hứa hẹn nâng cao hiệu suất mạng lưới một cách rõ rệt.
Danh sách truy cập khối (Block Access Lists)
Trước đây, Ethereum xử lý giao dịch gần như tuần tự, mỗi giao dịch phải hoàn tất theo thứ tự. Danh sách truy cập khối cho phép xác định trước cách giao dịch ảnh hưởng đến trạng thái khối, giúp các node xử lý song song nhiều giao dịch mà không bị xung đột.
Cơ chế này cho phép client nạp trước dữ liệu cần thiết vào bộ nhớ, giảm truy cập ổ đĩa và phá vỡ rào cản hiệu suất hiện tại. Đây là nền tảng cho thực thi gần như song song, giúp tăng TPS và kích thước khối mà không cần tăng giới hạn gas ngay lập tức hoặc đột ngột.
Tách biệt đề xuất/builder gốc (ePBS)
Hiện tại, Ethereum sử dụng MEV-Boost để tách biệt người đề xuất khối và builder bên ngoài giao thức, vẫn phụ thuộc vào relay tập trung. ePBS sẽ chuyển quá trình này trực tiếp vào lớp đồng thuận, tạo ra hệ thống phi tín nhiệm và phi tập trung thực sự.
Về khả năng mở rộng, điểm mạnh của ePBS là tăng linh hoạt thời gian cho validator. Validator có thêm thời gian nhận và xác minh bằng chứng ZK, giảm nguy cơ bị phạt do trễ và giúp xác minh ZK trên Layer 1 khả thi hơn. Các nhà nghiên cứu Ethereum dự đoán khi ePBS triển khai, nhiều validator sẽ áp dụng xác minh ZK, mở đường cho việc tăng giới hạn gas trong tương lai.
Nâng cấp giới hạn gas và mở rộng blob Layer 2
Giới hạn gas của Ethereum Layer 1 đã tăng lên 60 triệu, với dư địa tiếp tục nâng cao trong năm 2026. Mặc dù các nhà phát triển cốt lõi có quan điểm khác nhau về con số cụ thể, vẫn có sự đồng thuận rộng rãi rằng giới hạn gas sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026, đồng thời với thực thi trì hoãn và cải tiến công nghệ ZK.
Ở Layer 2, các nỗ lực mở rộng tập trung vào tăng số lượng blob dữ liệu. Việc mở rộng mạnh dung lượng blob sẽ cho phép rollup xử lý nhiều giao dịch hơn trong mỗi khối, nâng tổng thông lượng L2 lên hàng trăm nghìn TPS. Một số mạng L2 cũng đang triển khai các nâng cấp kỹ thuật giúp người dùng tận hưởng môi trường thực thi nhanh mà không cần chuyển tài sản khỏi Ethereum mainnet.
Heze-Bogota: Đợt nâng cấp thứ hai vào cuối năm 2026
Bên cạnh Glamsterdam, đợt nâng cấp Heze-Bogota dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026. Thảo luận hiện tập trung vào Danh sách bao gồm lựa chọn fork (FOCIL), không nhằm mở rộng mà để tăng cường khả năng chống kiểm duyệt. Bằng cách cho phép nhiều validator yêu cầu giao dịch nhất định trong khối, FOCIL đảm bảo giao dịch vẫn được xử lý ngay cả khi một số node không hợp tác. Đổi mới này tiếp tục cam kết lâu dài của Ethereum đối với nguyên tắc phi tập trung và chống kiểm duyệt.
Để tìm hiểu thêm về Web3, đăng ký tại: https://www.gate.com/
Kết luận
Đối với Ethereum, năm 2026 không chỉ là năm cải thiện hiệu suất mà còn là bước ngoặt khi giao thức chuyển sang song song hóa, tích hợp ZK và mô-đun hóa. Từ Glamsterdam đến Heze-Bogota, mỗi nâng cấp đều hướng tới việc giúp Ethereum hỗ trợ hoạt động kinh tế quy mô lớn trên chuỗi, đồng thời duy trì tính phi tập trung và bảo mật. Với sự phối hợp giữa Layer 1 và Layer 2, Ethereum đang đặt nền móng cho thập kỷ tăng trưởng tiếp theo.
