Tại sao Argentina cần học hỏi Chile về thương mại? Giá trị của sự nhất quán theo thời gian

Argentina đối mặt với một nghịch lý thương mại. Trong khi quốc gia này tìm cách “làm cân bằng sân chơi” trước các mặt hàng nhập khẩu, đầu tư năng lượng vào việc giảm thuế nội địa và chi phí nội bộ, thì có một hình mẫu đã hoạt động suốt hàng thập kỷ ở phía bên kia của dãy Andes: Chile. Quốc gia này đã dành thời gian và sự kiên trì để xây dựng một kiến trúc thương mại hoàn toàn khác, dựa trên các hiệp định ổn định và chính sách không thay đổi mỗi khi chính phủ thay đổi.

Chile: Bài học 25 năm chính sách thương mại nhất quán

Trong khi Argentina dao động giữa mở cửa cực đoan vào những năm 90 và bảo hộ sau đó, Chile đã duy trì một đường lối rõ ràng. Trong 25 năm qua, quốc gia này đã ký 34 hiệp định thương mại bao phủ khoảng 60 nền kinh tế, chiếm khoảng 86% tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu. Không chỉ là con số: mỗi hiệp định đó tạo ra lợi thế tích lũy cho các doanh nghiệp Chile, những doanh nghiệp không được hưởng lợi như các doanh nghiệp Argentina trong Mercosur.

Các doanh nghiệp Chile tiếp cận thị trường quốc tế với ưu đãi đặc biệt, thuế quan giảm và khung pháp lý dự đoán được. Ngược lại, các doanh nghiệp Argentina trong Mercosur phải đối mặt với sân chơi không công bằng ngay từ đầu. Sự khác biệt không nằm ở năng lực sản xuất mà ở kiến trúc thể chế mà các chính phủ xây dựng hoặc phá bỏ theo thời gian.

Con lắc Argentina: Từ mở cửa đến bảo hộ cực đoan

Lịch sử thương mại Argentina là câu chuyện của một con lắc không bao giờ ổn định. Những năm 90 mang lại sự mở cửa, nhưng sau đó là cú xoay cực đoan về phía bảo hộ trong thời kỳ của chính phủ Kirchner. Các chính sách thay thế nhập khẩu đã cũ kỹ được hồi sinh, các biện pháp phi thuế quan như DJAI và SIRA được nhân rộng, các giấy phép không tự động trở lại. Nhưng đỉnh điểm là dưới thời Guillermo Moreno, khi thực thi một quy tắc kỳ quặc: ai muốn nhập khẩu phải chứng minh rằng họ đang xuất khẩu. Các hãng ô tô thực sự không bán ra nước ngoài; họ giả vờ xuất khẩu ô li để có được giấy phép nhập khẩu quốc tế.

Các chuyến công tác thương mại tới Angola trở thành những cuộc hành trình chính trị, nơi các doanh nhân tham gia không phải để bán hàng, mà để tích lũy “điểm” với chính quyền và đạt được giấy phép nhập khẩu. Nhiệt độ mùa đông 20 độ ở Angola chẳng mấy quan trọng nếu mục tiêu thực sự là sự đồng thuận của người kiểm soát thương mại từ bàn làm việc.

Thuế xuất khẩu: Một cấp độ bất bình đẳng khác

Trong khi người ta nói về “làm cân bằng sân chơi” cho các nhà nhập khẩu, thì có một thực tế ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà xuất khẩu Argentina: đó là các khoản thuế xuất khẩu. Thuế này gần như không quốc gia nào trên thế giới áp dụng. Chính phủ hiện tại đang tiến tới loại bỏ chúng—một loại độc tố đã kìm hãm khả năng cạnh tranh quốc tế suốt nhiều thập kỷ. Và mới đây, Argentina đã ký một hiệp định thương mại với Hoa Kỳ, có thể là bước đầu tiên.

Nhưng vấn đề nằm ở tính thời vụ. Chile không cần chờ đợi để ký kết với các cường quốc mới xây dựng mạng lưới thương mại của mình. Thời gian trôi qua, họ tích lũy sự nhất quán, thay đổi tổng thống và đảng phái, nhưng không ai từ bỏ việc tìm kiếm các hiệp định mới. Argentina, trong khuôn khổ Mercosur, có khả năng hạn chế để điều chỉnh đơn phương các mức thuế của mình. Cấu trúc thể chế của họ cần một sự biến đổi sâu rộng không chỉ của khối mà còn của Brazil.

Thời gian trong chính sách thương mại: Điều Chile hiểu và Argentina quên

Không chỉ là ký một hiệp định với Hoa Kỳ. Đó là duy trì nó mà không để những thay đổi chính trị gây ra những cú ngoặt. Các tổng thống Chile thay đổi. Các đảng cầm quyền luân phiên. Nhưng không ai trong số họ nghĩ đến việc từ bỏ việc tích lũy các hiệp định thương mại. Đó là một sự liên tục về mặt thể chế mà Argentina chưa thể xây dựng được. Mở cửa thương mại đòi hỏi thời gian. Các hiệp định cần thời gian. Niềm tin thương mại quốc tế cần thời gian.

Argentina có cơ hội sử dụng thời gian theo cách khác. Không chờ đợi hàng năm để “làm cân bằng sân chơi” trong nhập khẩu trong khi các nhà xuất khẩu vẫn phải trả thuế. Không thay đổi chính sách mỗi khi có chính phủ mới. Không biến đổi gen khu vực Mercosur ngay hôm nay nếu các động lực chính trị trong nước yêu cầu. Chile đã chứng minh rằng thời gian là đồng minh của chính sách thương mại nhất quán. Argentina cần học rằng thời gian không phải là một đặc quyền, mà là một chiến lược.