Gần đây tin tức ở Trung Đông thực sự khá dồn dập, tôi tóm tắt cho bạn những điểm chính trong vài ngày qua.

1. Tín hiệu ngừng bắn và mâu thuẫn nội bộ
Tổng thống Iran, ông Pzezehkiyan (phe ôn hòa), đã phát đi tín hiệu muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng yêu cầu Mỹ và Israel cung cấp đảm bảo “không còn xâm lược”. Lời này vừa ra, thị trường chứng khoán toàn cầu đã tăng mạnh. Nhưng chưa kịp yên tâm, Phó Chủ tịch Quốc hội Iran đã lập tức phát biểu: theo hiến pháp, quyết định chiến tranh hay hòa bình nằm trong tay Lãnh đạo tối cao, hiện chưa phê duyệt bất kỳ cuộc đàm phán nào. Nói cách khác, nội bộ vẫn chưa thống nhất, cái gọi là “ngừng bắn” có thể chỉ là một bước thử nghiệm.

2. Nguy cơ của Trump và hành động của quân đội Mỹ
Trump nói rằng “xem xét nghiêm túc việc rút khỏi NATO”, nhưng thực chất là đang chơi trò PUAs (kéo dài đàm phán) với các nước châu Âu (cho rằng họ không giúp đỡ Iran). Thực tế, việc Mỹ rút khỏi NATO rất khó, gần như không thể thực hiện. Trong khi đó, quân đội Mỹ vẫn đang tăng cường lực lượng ở Trung Đông, tàu sân bay thứ ba, Lữ đoàn đổ bộ 82, Thủy quân lục chiến đều đang trên đường, tổng quân số đã lên tới 53,000. Một mặt kêu gọi ngừng bắn, mặt khác lại điều quân đến gần như sẵn sàng hành động, trông chẳng giống như thật sự muốn rút lui.

3. Giá dầu và eo biển Hormuz
Giá dầu hôm qua ban ngày giảm mạnh, tối lại bật tăng trở lại, cho thấy thị trường vẫn chưa yên tâm về tình hình. Iran tuyên bố sẽ mở cửa eo biển Hormuz sau này, nhưng không mở cho Mỹ. Eo biển này ảnh hưởng nhỏ đến Mỹ, nhưng lại cực kỳ quan trọng đối với Nhật (78%), Hàn Quốc (68%) và Trung Quốc (khoảng 40%) trong việc nhập khẩu năng lượng. Nếu Iran thực sự dùng đây làm đòn bẩy, thì tác động chủ yếu sẽ là đối với châu Á và châu Âu.

4. Trò chơi của Buffett trong việc cứu thị trường
Thị trường Mỹ giảm trong hai tháng, Buffett xuất hiện nói rằng “dư tiền mặt đủ, giảm quá nhiều thì mua vào”, như một lời trấn an thị trường. Đặc biệt, Iran trước đó đã tuyên bố sẽ tấn công các chi nhánh của các công ty Mỹ (giảm điểm chứng khoán Mỹ), rồi sau đó lại phát đi tín hiệu muốn ngừng bắn (chứng khoán Mỹ tăng mạnh). Cách làm này bị gọi vui là “vẽ biểu đồ K-line”.

Hiện tại, phe ôn hòa của Iran muốn đàm phán, nhưng Lãnh đạo tối cao vẫn chưa đồng ý; quân đội Mỹ tăng cường lực lượng, có thể là để gây áp lực đàm phán hoặc thực sự chuẩn bị hành động; giá dầu chưa giảm sâu, cho thấy ngừng bắn chưa thể diễn ra nhanh. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ còn dao động theo tin tức, đầu tư cần phải cẩn trọng hơn.