“Bên mua không chịu khuất phục, bên bán không chịu dừng lại” Hơn 100 tỷ vốn đang chiến đấu quyết liệt trong hợp đồng tương lai thịt lợn

Nguồn: Báo Kinh tế Thế kỷ 21 Tác giả: Đổng Bằng

Ngày 7 tháng 4, hợp đồng tương lai lợn hơi kỳ hạn chính 2605 trong phiên giao dịch đã chạm mức giảm thấp nhất trong ngày tới 9.125 nhân dân tệ/tấn, tiếp tục lập mức thấp mới kể từ khi niêm yết.

Thị trường giao ngay lợn hơi và thị trường chứng khoán, từ tháng 4 đến nay thì lại có phần chững lại đà giảm, ví dụ giá lợn hơi trong nước (ngoại tam nguyên) hiện tại là 10,12 nhân dân tệ/kg, giữ nguyên so với giá giao ngay cuối tháng 3. Các cổ phiếu liên quan như Mục Nguyên (Mu Yuan), Văn Thị (Wen Shi) cũng không tiếp tục giảm nữa, trong cùng kỳ một số cổ phiếu thậm chí còn tăng nhẹ.

Nguyên nhân khiến xu hướng ngắn hạn của thị trường kỳ hạn, giao ngay và chứng khoán khác biệt lớn như trên, có lẽ liên quan đến việc cuộc đối đầu giữa bên mua/bên bán trên thị trường kỳ hạn đang gia tăng.

Trên thực tế, kể từ khi giá lợn hơi khởi động vòng giảm lần này vào giữa tháng 3, hợp đồng tương lai lợn hơi luôn liên tục lập kỷ lục mới về vị thế, tổng lượng nắm giữ đã tăng từ khoảng 350.000 lô lên khoảng 500.000 lô hiện tại.

Dữ liệu Wind cho thấy, tính đến khi đóng cửa ngày 7 tháng 4, giá trị vị thế của hợp đồng tương lai lợn hơi đã đạt 83,36 tỷ nhân dân tệ, quy mô vốn được “chôn” (chiếm dụng tiền ký quỹ) cũng đạt 13,34 tỷ nhân dân tệ.

Mặc dù giá lợn hơi đã giảm xuống mức tuyệt đối thấp nhất trong gần hai thập kỷ, nhưng trên thị trường kỳ hạn, bên mua (long) và bên bán (short) vẫn chưa phân định được thắng bại; trong top 20 công ty chứng khoán có thứ hạng nắm giữ vị thế hàng đầu, trong vài ngày giao dịch gần đây vẫn tiếp tục “tăng quân”, gia tăng vị thế mua/bán.

Trong cảnh bên mua/bên bán quấn chiến, hợp đồng 2605 vẫn duy trì đà giảm do quán tính, liên tục tạo ra mức thấp mới.

Giá lợn hơi lập đỉnh thấp mới, vị thế lập đỉnh cao mới

Từ tháng 4 đến nay, mức giảm của giá giao ngay lợn hơi nhỏ hơn mức giảm của hợp đồng tương lai lợn hơi.

Theo dữ liệu từ China Breeding Pig Website, tính từ tháng 4 đến nay, giá thấp nhất của lợn hơi trong nước (ngoại tam nguyên) là 10,03 nhân dân tệ/kg; mức thấp nhất cuối tháng 3 là 10,06 nhân dân tệ/kg. Trong cùng kỳ, giá thấp nhất của lợn hơi (nội tam nguyên) là 9,95 nhân dân tệ/kg; mức thấp nhất cuối tháng 3 là 10,03 nhân dân tệ/kg.

Ngược lại, thị trường kỳ hạn không chỉ có mức giảm lớn hơn, mà giá cũng thấp hơn, đặc biệt là hợp đồng 2605—đồng thời cũng là “chiến trường chính” nơi cuộc đấu giữa bên mua và bên bán hiện tại diễn ra mạnh nhất, đồng thời mức độ giao dịch cũng cao nhất.

Đối với hợp đồng này, sau khi trong cuối tháng 3 trong năm nay giảm xuống dưới 10 nhân dân tệ/kg, đến sáng ngày 7 tháng 4 nó giảm thấp nhất tới gần 9,13 nhân dân tệ/kg, lập mức thấp lịch sử mới kể từ khi loại hàng này được niêm yết vào năm 2021.

Giá lợn hơi ở mức tuyệt đối thấp trong gần hai thập kỷ cũng thu hút lượng lớn vốn “bắt đáy”, qua đó thúc đẩy quy mô vị thế của hợp đồng tương lai lợn hơi tiếp tục tăng cao.

Dữ liệu từ Wenhua Finance cho thấy, đầu tháng 3, tổng vị thế hợp đồng tương lai lợn hơi dao động quanh mức 350.000 lô. Sau đó, khi hợp đồng kỳ hạn chính lần lượt giảm xuống dưới các mốc tròn 11 nhân dân tệ/kg và 10 nhân dân tệ/kg, cả lượng vị thế và giá trị vị thế dần tăng. Tính đến sau giờ trưa ngày 7 tháng 4, tổng lượng vị thế của hợp đồng tương lai lợn hơi đã đạt 501.000 lô, tăng hơn 40% so với đầu tháng 3. Lượng vị thế lập kỷ lục này tương ứng với quy mô ký quỹ từ hàng chục tỷ nhân dân tệ trở lên.

Ngoài ra, theo thống kê của Wind, tính đến khi đóng cửa ngày 7 tháng 4, giá trị vị thế của hợp đồng tương lai lợn hơi đã đạt 83,36 tỷ nhân dân tệ, quy mô vốn được “chôn” là 13,34 tỷ nhân dân tệ; tỷ lệ ký quỹ mà cách tính dữ liệu này tương ứng là 16%. Trong đó, giá trị vị thế có thể được ước tính thông qua giá thanh toán của giao dịch tương lai và đơn vị giao dịch (16 tấn/lô), nên độ chính xác của các số liệu liên quan khá cao; còn vốn được “chôn” thì do mỗi công ty chứng khoán thu tiêu chuẩn ký quỹ khác nhau, nên các số liệu cụ thể trên chỉ có thể coi là tham khảo.

Tuy nhiên, ngay cả tính theo tiêu chuẩn thấp hơn, theo tỷ lệ ký quỹ 13% của một công ty chứng khoán lớn về hợp đồng tương lai lợn hơi vào ngày 7 tháng 4, thì vị thế hiện tại của cả hai phía bên mua và bên bán cũng đã là “triệu quân trăm tỷ”.

Quan trọng hơn, dù trong ngắn hạn hợp đồng tương lai lợn hơi tiếp tục đi xuống, hợp đồng kỳ hạn chính còn xuống tới 9,1 nhân dân tệ/kg, nhưng vốn của bên mua (long) vẫn chưa từ bỏ.

Lấy ví dụ các vị trí của 20 công ty chứng khoán có thứ hạng vị thế theo lượng nắm giữ hàng đầu, trong vài ngày giao dịch gần đây, lực độ gia tăng vị thế của bên mua thậm chí còn mạnh hơn bên bán. Chẳng hạn ngày 1 tháng 4, trong 20 công ty đứng đầu, bên mua tăng thêm 4.734 lô, còn bên bán tăng thêm 2.030 lô; đồng thời vào các ngày 2 tháng 3, 3 tháng 3 trở đi, số lượng bên mua tăng thêm tại các vị trí đó cũng nhiều hơn bên bán một chút, cho đến tận ngày 7 tháng 4 thì bên bán tăng thêm mới vượt bên mua.

Và đúng như câu nói “bên mua không chết, bên bán không dừng”, chừng nào quân bài của bên mua chưa cắt lỗ rời khỏi cuộc chơi một cách đầy đủ, và trước khi lượng vị thế chưa suy giảm rõ rệt, thì xu hướng vận hành hiện tại của hợp đồng tương lai lợn hơi cũng khó có thể nói là sẽ đảo chiều. Thay đổi có thể đoán trước chỉ có thể là “chiến trường chính” nơi bên mua và bên bán tiếp tục đấu nhau; tiếp theo khi tháng đáo hạn của hợp đồng 2605 tiến gần, nó sẽ dần chuyển sang hợp đồng chủ lực 2607 kế tiếp.

Tính đến khi đóng cửa ngày 7 tháng 4, giá mới nhất của hợp đồng tương lai lợn hơi 2607 là 10,23 nhân dân tệ/kg, cao rõ rệt so với mức 9,21 nhân dân tệ/kg của hợp đồng 2605. Chênh lệch giá lên tới 1 nhân dân tệ/kg này cũng tạo ra không gian phát huy lớn hơn cho bên bán đẩy mạnh trong giai đoạn sau.

“Bức tranh tập thể” của giai đoạn ảm đạm

Doanh nghiệp chăn nuôi lợn hơi là bên bán tự nhiên, nhưng vì giá tuyệt đối của hợp đồng tương lai lợn hơi hiện nay quá thấp, việc bán để phòng hộ (bán hedging) cũng khó có thể bù đắp hiệu quả khoản lỗ từ hoạt động lợn hơi. Ví dụ, hợp đồng 2611—đại diện cho kỳ vọng giá lợn vào tháng 11 năm nay—tại ngày 7 tháng 4 giá thanh toán cũng chỉ 11,98 nhân dân tệ/kg, thấp hơn mức đường chi phí của đa số doanh nghiệp chăn nuôi lợn hơi.

Từ việc tổng hợp các cuộc họp thuyết minh kết quả kinh doanh gần đây và điều tra khảo sát của các tổ chức, trong số vài doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn có lợi thế chi phí nhất, như Mục Nguyên và Văn Thị, chi phí lợn hơi năm nay trong tháng 1–2 khoảng 12 nhân dân tệ/kg; còn Tân Hy Vọng, chi phí hoàn toàn (fully cost) của lợn heo con mua vào? trong tháng 2 năm nay khoảng 12,3 nhân dân tệ/kg.

Mục Nguyên cũng chỉ đặt mục tiêu chi phí năm nay ở mức không quá 11,5 nhân dân tệ/kg; trong ngắn và trung hạn, khả năng tránh lỗ thông qua cắt giảm chi phí mạnh là rất nhỏ.

Ngay cả để giảm lỗ, khi chọn bán phòng hộ bằng hợp đồng kỳ hạn xa (far-month), cũng phải cân nhắc rằng vì hợp đồng đó là hợp đồng không phải kỳ hạn chính, thiếu thanh khoản và dung lượng thị trường nhỏ.

Khi giá kỳ hạn quá thấp, lại với việc năng lực tự giảm chi phí có hạn, một số doanh nghiệp chăn nuôi lợn hơi đã chuẩn bị sẵn tư tưởng cho “cuộc chiến trường kỳ”, đồng thời tìm cách bù đắp lỗ từ hoạt động chăn nuôi bằng một số cách thức mới.

Mục Nguyên chọn mở rộng thị trường nước ngoài, đồng thời mở rộng xuống hạ nguồn trong chuỗi công nghiệp như giết mổ và các khâu liên quan đến thịt. Tháng 3 năm 2025, công ty từng thành lập một công ty con sở hữu toàn bộ vốn ở nước ngoài là Công ty TNHH Mục Nguyên Việt Nam thông qua công ty con của mình; hoạt động kinh doanh chính là cung cấp dịch vụ kỹ thuật về chăn nuôi lợn và thiết bị chăn nuôi thông minh, v.v.

Tại cuộc giao lưu về báo cáo thường niên được tổ chức gần đây, cách diễn giải mới nhất của Mục Nguyên đã được điều chỉnh thành: “năm 2026, mục tiêu phát triển hoạt động kinh doanh hải ngoại của công ty là triển khai công suất chăn nuôi tại Việt Nam, thông suốt lộ trình kỹ thuật để phát triển tại địa phương”. Đồng thời, công ty cũng cho biết, so với năm 2025, kế hoạch chi tiêu vốn ở khâu giết mổ của công ty đã được nâng lên; công ty sẽ tăng đầu tư vào mảng kinh doanh thịt sau giết mổ để nâng tỷ lệ tự giết mổ.

Đối với Văn Thị, vốn có một phần nghiệp vụ liên quan đến gia cầm nên về mặt lý thuyết áp lực vận hành thấp hơn, cũng trong năm nay đã xác định rõ “đi ra nước ngoài” là hướng chiến lược quan trọng; mục tiêu ban đầu là nắm khoảng 10% thị phần gà thịt hoàng cánh? tại Việt Nam, sau đó tùy theo tình hình phát triển ở nước ngoài sẽ mở rộng dần sang các lĩnh vực khác như ngành lợn và ngành vịt.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, năm 2025 Văn Thị bán 40,4769 triệu con lợn hơi, trong đó 5,0302 triệu con là heo con. Đây là doanh nghiệp chăn nuôi lợn hơi lớn thứ hai tại trong nước, chỉ sau Mục Nguyên.

Và trong bối cảnh thúc đẩy giảm công suất trong ngành lợn hơi ở trong nước, Văn Thị đã tuyên bố với bên ngoài rằng sẽ cung ứng cho thị trường 5 triệu con lợn con sữa tươi và lợn con nướng… cùng một loạt sản phẩm, coi đây là cách quan trọng để tiêu thụ heo con của công ty. Theo họ, hành động này có thể giảm trọng lượng xuất chuồng của lợn hơi, tránh tăng trọng khi nuôi giữ lại (ép giữ), từ đó làm giảm vấn đề dư thừa công suất.

Ở chu kỳ lợn trước, Công ty Kinh Kỳ Trí Nông - có nghiệp vụ liên quan đến bất động sản và chăn nuôi - thì “đối xung” nhiều mảng thông qua mua bán sáp nhập từ bên ngoài. Theo thông báo gần đây, công ty dự kiến thông qua tăng vốn, ký thỏa thuận hành động nhất trí… để nắm quyền kiểm soát của Công ty TNHH Công nghệ robot Húp Bác và đưa công ty đó vào phạm vi hợp nhất báo cáo. Về vấn đề này, Kinh Kỳ Trí Nông cho rằng: “Giúp công ty cân bằng biến động theo chu kỳ của hoạt động kinh doanh chính chăn nuôi lợn hơi, thúc đẩy công ty thực hiện phát triển theo hướng mở rộng ra ngoài (tăng trưởng theo chiều ngoại diên)”.

(Biên tập: Văn Tĩnh)

Từ khóa:

                                                            lợn hơi