Những ngày gần đây tin tức khiến người xem hoa mắt, Mỹ-Iran ngừng bắn, Hormuz mở lại, Israel oanh tạc mạnh Hezbollah, Trump nói muốn hợp tác quản lý eo biển… Thông tin bùng nổ. Tôi đơn giản tổng hợp lại, kể vài nhận định của riêng mình.

1. Ngừng bắn là thật, nhưng cực kỳ mong manh
Thứ Tư sáng 8 giờ, Mỹ-Iran đạt được thỏa thuận tạm thời ngừng bắn 14 ngày, Hormuz đồng ý mở lại tuyến hàng hải. Thị trường toàn cầu thở phào nhẹ nhõm, giá dầu cũng giảm. Nhưng chưa kịp thở, vấn đề đã nảy sinh
Israel ngay trong ngày đã phát động cuộc không kích dữ dội nhất từ trước đến nay vào Hezbollah ở Lebanon, tuyên bố đã giết chết thân thích của lãnh đạo Hezbollah. Iran nổi giận, nói đây là phá vỡ thỏa thuận. Mỹ hai tay chống nạnh: trận chiến ở Lebanon, không liên quan đến chúng tôi đã ký thỏa thuận ngừng bắn.
Nhìn xem, đây chính là nút thắt đầu tiên: Israel hoàn toàn không ngồi vào bàn đàm phán, họ muốn tiếp tục đánh Hezbollah. Trong khi Hezbollah là đứa con nuôi của Iran nuôi dưỡng hơn bốn mươi năm, mỗi năm có ngân sách hàng tỷ đô la. Bạn để Iran nhìn thấy Israel đánh tới cùng Hezbollah, mà không động tay? Không thể nào. Nhưng Iran mà động, Hormuz lại phải đóng, ngừng bắn trở thành giấy vụn.
2. Điều khoản trong thỏa thuận mỗi bên nói một kiểu, thậm chí còn tranh cãi xem có đàm phán hay không
Trong phiên bản Iran công bố, có điều khoản giữ lại làm giàu uranium, gần như là chiến thắng. Mỹ lập tức phủ nhận, Trump chửi truyền thông bịa đặt “tin giả”, nói rằng bản Iran mình nhận được là có thể đàm phán.
Có khả năng cao Iran đang chơi chiến lược hai mặt: bí mật đưa ra bản có thể đàm phán cho Mỹ, công khai tuyên truyền bản thắng lợi hoàn toàn trong nước — giữ vững lòng dân. Nói thẳng ra, ai cũng không muốn chiến tranh, nhưng ai cũng không thể tỏ ra yếu thế.
3. Hormuz có thực sự mở hay không? Cũng là một câu đố mơ hồ
Iran nói sẽ trả đũa, đóng lại eo biển. Nhưng Nhà Trắng lập tức vạch rõ: họ nói một đằng, thương lượng một nẻo, chúng tôi quan sát những ngày này lượng tàu qua lại còn tăng lên. Tàu chở dầu “AUROURA” quay đầu rồi quay lại, tin đồn thất thiệt bay khắp nơi.
4. Điều đáng cảnh báo nhất là “quản lý chung” eo biển Hormuz của Trump
Trump đề xuất Mỹ-Iran “quản lý chung” eo biển Hormuz, nói rõ là muốn chia phần phí qua lại. Iran chưa phản ứng, nhưng nếu thật sự thành, thì đối với chúng ta không phải chuyện tốt.
5. Cuộc đàm phán vòng đầu tại Islamabad vào Chủ Nhật, đừng kỳ vọng quá cao