Chính sách vay thế chấp 2000 tỷ USD của Trump gây tranh cãi về "nới lỏng định lượng", liệu lãi suất có thực sự giảm được không?

Vào đầu năm 2026, chính sách tài chính nhà ở của Mỹ một lần nữa trở thành tâm điểm của thị trường. Theo xác nhận, các tổ chức tài chính nhà ở của Mỹ sẽ thực hiện lệnh mới nhất của Tổng thống Trump, dự kiến mua các chứng khoán hỗ trợ thế chấp (MBS) với quy mô lên tới 2000 tỷ USD. Động thái này nhanh chóng được thị trường hiểu là một vòng “nới lỏng định lượng bán phần” mới, và được nhà phân tích Richard Mize gọi là “QEx (nới lỏng định lượng mở rộng)”.

Tuy nhiên, khác với sự phấn khích của thị trường khi chính sách nới lỏng định lượng truyền thống ra đời, phản ứng lần này rõ ràng khá lạnh nhạt. Nhiều nhà quan sát vĩ mô cho rằng, công cụ chính sách này không còn xa lạ, hơn nữa còn giống như các biện pháp cũ trong thời kỳ khủng hoảng, chỉ xuất hiện vào một thời điểm khá gây tranh cãi.

Điều tranh luận cốt lõi hiện nay là cơ chế truyền dẫn lãi suất có còn hiệu quả hay không. Richard Mize công khai đặt câu hỏi, việc mua số lượng lớn chứng khoán hỗ trợ thế chấp liệu có còn khả năng giảm đáng kể lãi suất vay thế chấp của Mỹ vào năm 2026 hay không. Nguyên nhân là do lạm phát của Mỹ đã rõ ràng giảm nhiệt, Cục Dự trữ Liên bang trước đó cũng đã phát đi tín hiệu chính sách khá nới lỏng, thị trường đã dự đoán trước xu hướng giảm lãi suất. Trong bối cảnh này, việc tăng cường mua tài sản lần nữa có thể sẽ làm giảm tác dụng biên của chính sách sớm hơn dự kiến.

Theo kinh nghiệm lịch sử, nới lỏng định lượng đã từng hiệu quả trong việc tăng cầu trái phiếu, giảm lợi suất dài hạn, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính hoặc thiếu thanh khoản. Tuy nhiên, vấn đề là, môi trường vĩ mô năm 2026 khác biệt căn bản so với thời kỳ khủng hoảng. Hệ thống tài chính hiện tại hoạt động tương đối ổn định, thanh khoản thị trường dồi dào, phần bù rủi ro không cao, điều này làm giảm khả năng tác động thực tế của chính sách kích thích.

Do đó, sự không chắc chắn của thị trường đang gia tăng. Các công cụ chính sách từng có thể nhanh chóng thay đổi hướng đi của thị trường, nay đang đối mặt với thử thách “hiệu quả giảm dần”. Các nhà đầu tư và tổ chức tài chính quan tâm hơn không phải quy mô chính sách có đủ lớn hay không, mà là liệu lãi suất vay thế chấp có thực sự giảm đáng kể hay không.

Nếu chi phí vay mượn không thể phản ứng rõ ràng với các biện pháp nới lỏng định lượng bán phần này, thì tranh luận về việc chính sách của Trump có tạo thành một vòng nới lỏng định lượng mới hay không vẫn sẽ tiếp tục. Câu trả lời cuối cùng của cuộc thảo luận này có thể chỉ được hé lộ khi lãi suất thực sự có sự biến động.