Người đứng sau Hyperliquid, đã từng là thực tập sinh tại Binance Labs 7 năm trước.

Tác giả: David, Deep Tide TechFlow

7 năm có thể thay đổi điều gì?

Trong thế giới tiền điện tử, 7 năm có thể biến một người trẻ tuổi đứng chụp ảnh tại trại ươm tạo Binance Labs thành một đối thủ mà Binance phải thừa nhận.

Gần đây, bức ảnh lâu đời này bất ngờ được khai thác, đã thổi bùng sự thảo luận trên mạng xã hội.

Chỉ nhìn vào bức ảnh, có thể bạn sẽ nghĩ đây chỉ là một bức ảnh bình thường do YZi Labs( (nguyên bản Binance Lab) phát hành vào năm 18, nội dung đại khái là khi đó đã mời người đứng đầu vườn ươm đầu tư nổi tiếng Y Combinator là Garry Tan để hướng dẫn giảng dạy cho các nhà sáng lập dự án mới trong chương trình ươm tạo BUIDLers.

Người trong hình mặc áo đen ở vị trí trung tâm chính là Garry, nhưng điểm quan trọng nằm ở phía sau của anh ấy:

Chàng trai này đeo kính, mặc áo len màu sáng, vẻ mặt có chút ngượng ngùng, trông rất giống người sáng lập Hyperliquid hiện tại, Jeff Yan. Nếu phóng to bức ảnh này một chút nữa và so sánh với những bức ảnh gần đây của Jeff, từ đặc điểm mà nói, thực sự rất giống nhau.

Xét thấy vị thế hiện tại của Hyperliquid trong lĩnh vực Perp DEX, với khối lượng giao dịch hàng ngày lên tới hàng tỷ đô la, nó đã trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với dịch vụ hợp đồng của Binance ở một mức độ nào đó, vì vậy ý nghĩa của bức ảnh này không chỉ đơn giản là “khảo cổ”.

Phần bình luận nhanh chóng bùng nổ.

Nhiều người @ tài khoản Jeff chameleon_jeff muốn hỏi liệu có phải là cùng một người hay không, cũng có một số ý kiến chỉ ra rằng Binance có thể vô tình nuôi dưỡng một đối thủ cạnh tranh.

Dù sao đi nữa, nếu bức ảnh là thật, thì một người sáng lập có kỹ thuật, trong 7 năm hoàn thành sự chuyển mình từ người học trong trại ươm mầm đến đối thủ khổng lồ, chính là một mẫu đáng để phân tích.

Những năm đầu tiên làm thị trường dự đoán, Jeff dẫn đầu N phiên bản

Bức ảnh ở trên về Jeff không phải là không có căn cứ; bằng chứng mạnh mẽ hơn đến từ hồ sơ chính thức của Binance Labs.

Trong bài viết Medium mà họ công bố, trong danh sách các dự án ươm tạo Season 1 năm 2019 có xuất hiện một dự án mang tên Deaux, và người sáng lập chính là Jeff Yan.

Deaux là gì? Nói một cách đơn giản, đây là một nền tảng thị trường dự đoán phi tập trung.

Từ mô tả lúc đó, điều Deaux muốn làm là:

Cho phép bất kỳ ai tạo ra các sự kiện dự đoán trên chuỗi, người dùng có thể đặt cược vào những sự kiện này, giá cả được xác định bởi cung và cầu của thị trường. Nó sử dụng kiến trúc hỗn hợp, việc khớp đơn hàng được thực hiện ngoại tuyến, và việc thanh toán cuối cùng được thực hiện trên chuỗi.

Thiết kế này đã rất tiên tiến vào năm 2018, vừa cần hiệu suất, vừa cần phân quyền, cung cấp một cơ sở hạ tầng mã hóa cho thị trường dự đoán.

Đúng vậy, đây cũng là điều mà Polymarket đang làm hôm nay. Từ góc độ này, Jeff thực sự đã đi trước N phiên bản.

Điều này cũng không phải là sự ca ngợi của kẻ biết chuyện sau khi nó đã xảy ra. Dựa trên thông tin công khai còn có thể tìm thấy, triết lý thiết kế của Deaux chủ yếu tập trung vào việc kết hợp chuỗi trên/chuỗi ngoài, khớp lệnh hiệu suất cao và thanh toán phi tập trung, cũng có những điểm tương đồng với Hyperliquid ngày nay.

Jeff đã nhìn thấy hướng đi đúng đắn và thiết kế một kế hoạch hợp lý, chỉ là Deaux đã không thể cất cánh. Trang web của nó hiện đã không còn hoạt động, và tài khoản mạng xã hội cũng dừng lại ở năm 2019.

Giá phải trả cho việc đi trước mười bước có thể là sinh không đúng thời.

Thị trường Crypto năm 2018 vừa mới từ đỉnh điểm của thị trường bò rơi vào mùa đông, người dùng quan tâm đến việc giá coin sẽ phục hồi khi nào, chứ không phải là cách kiếm tiền từ việc dự đoán thị trường trên chuỗi. Quan trọng hơn, cơ sở hạ tầng crypto lúc đó, như hiệu suất chuỗi công khai, trải nghiệm ví và giáo dục người dùng, vẫn chưa đủ trưởng thành.

Một sản phẩm cần giao dịch thường xuyên và nhạy cảm với độ trễ, rất khó để cung cấp trải nghiệm mượt mà dưới các điều kiện kỹ thuật lúc đó.

Nhưng việc dự án không thành công không có nghĩa là thất bại. Vào khoảng năm 2020, Jeff đã thành lập Chameleon Trading, chính là tiền thân của Hyperliquid. Dù là thị trường dự đoán hay giao dịch phái sinh, về bản chất đều là một trò chơi “khớp lệnh + quản lý rủi ro”.

Lần này, anh ấy đã đặt mục tiêu vào giao dịch hợp đồng vĩnh viễn, một thị trường trưởng thành hơn, có nhu cầu cứng nhắc hơn và người dùng rõ ràng hơn.

Cơ hội cũng đến đúng lúc. FTX sụp đổ vào năm 2022, niềm tin vào các sàn giao dịch tập trung rơi xuống mức thấp nhất, nhu cầu giao dịch phi tập trung được khơi dậy hoàn toàn.

Nhưng Jeff không đi theo con đường sao chép Uniswap hoặc sao chép dYdX, mà chọn một con đường khó hơn nhưng triệt để hơn, tự làm chuỗi L1.

Đồng thời, nó không phụ thuộc vào nhà cung cấp thanh khoản bên ngoài, mà cho phép người dùng tham gia trực tiếp vào việc tạo thị trường thông qua cơ chế HLP (Hyperliquid Liquidity Provider). Hơn nữa, nó áp dụng mô hình không phí, dựa vào kinh tế học token và sự phát triển của hệ sinh thái để hỗ trợ hoạt động.

Từ Deaux đến Hyperliquid, bạn có thể thấy sự nhất quán trong các dự án của Jeff: đều là sự kết hợp giữa on-chain/off-chain, sổ đặt hàng hiệu suất cao, và thanh toán phi tập trung.

Chỉ có điều lần này, anh ấy đã chọn đúng đường đua và cũng chọn đúng thời điểm.

Người sáng lập ẩn danh

Thú vị là, mặc dù cuộc thảo luận về bức ảnh đó trên X ngày càng sôi nổi, nhưng Jeff chưa bao giờ có bất kỳ bình luận nào về điều này.

Khi xem tài khoản Twitter của Hyperliquid, bạn gần như không thấy ảnh cá nhân hoặc chia sẻ cuộc sống của Jeff, chỉ có cập nhật sản phẩm, tài liệu kỹ thuật, và thỉnh thoảng là meme;

Tài khoản của Jeff cũng rất ít đề cập đến việc xây dựng IP cá nhân, chủ yếu là bàn về sản phẩm và tối ưu hóa, cũng như quan điểm về thị trường. Bài tweet trước đó của anh ấy vẫn dừng lại ở ngày 23 tháng 9.

Phong cách tương đối khiêm tốn này dường như không phù hợp với nhịp điệu mà ngành công nghiệp tiền điện tử nhấn mạnh về tiếp thị mạnh mẽ và tạo ra sự chú ý. Hầu hết các nhà sáng lập đều đam mê AMA, podcast, và xuất hiện tại các hội nghị, biến IP cá nhân thành một phần của dự án.

Nhưng Jeff dường như đi theo một lộ trình khác, ẩn mình trong mã và sản phẩm, đáp lại những nghi ngờ bằng khối lượng giao dịch và sự tăng trưởng người dùng. Có lẽ đây cũng là một trong những lý do khiến anh ấy có thể từ trại ươm tạo của Binance Labs đi đến hôm nay, không quá quan tâm đến tiếng ồn từ bên ngoài, mà tập trung vào việc tạo ra những sản phẩm có tính liên kết.

Từ học viên đến đối thủ

Từ một học viên của trại ươm tạo năm 2018, đến năm 2025 trở thành một trong những người chơi hàng đầu của DEX hợp đồng vĩnh viễn, những bức ảnh cũ liên quan đến Jeff đã thu hút sự bàn luận chỉ vì mọi người cảm thán về sự kiên trì của Jeff, cũng như các dự án mà Binance Labs đã ươm tạo vào năm đó, giờ đây có thể đã trở thành đối thủ cạnh tranh của chính mình.

Nhìn từ góc độ của những người đứng ngoài cuộc, bạn có nghĩ rằng đây là Binance đang nuôi hổ để gặp họa không?

Ngành công nghiệp tiền mã hóa luôn ủng hộ sự phá vỡ biên giới và đổi mới mở, trước đây Binance Labs cũng giống như một vườn ươm bao gồm mọi thứ, chọn cách mở cửa thay vì kiểm soát.

So sánh vườn ươm với võ đường có lẽ giúp dễ hiểu hơn về việc này:

Thầy dạy bạn võ, nhưng không thể yêu cầu bạn mãi mãi đi theo thầy. Bạn có thể ra ngoài mở võ đường của riêng mình, thậm chí thách thức thầy. Rất khó để nói đây là “phản bội”, mà giống như một hình thức kế thừa.

Nếu Binance Labs chỉ đầu tư vào các dự án “không cạnh tranh”, hoặc lo ngại rằng các nhà sáng lập của dự án ươm mầm sẽ làm lớn hơn, thì nó có thể gọi là vườn ươm được không?

Vì vậy, vườn ươm không thể yêu cầu sự trung thành.

Ngược lại, Binance Labs có thể đã đầu tư đúng người, một nhà sáng lập có tiềm năng, ngay cả khi sản phẩm mà nhà sáng lập này sau đó làm ra lại có mối quan hệ cạnh tranh với công ty mẹ.

Xét từ góc độ dài hạn, Binance với tư cách là ông lớn trong ngành, giá trị của nó không chỉ nằm ở việc kiếm được bao nhiêu tiền cho chính mình, mà còn bao gồm việc thúc đẩy sự thịnh vượng của toàn bộ hệ sinh thái tiền điện tử. Nếu Binance ngừng ươm tạo chỉ vì “có thể nuôi dưỡng đối thủ cạnh tranh”, thì đó mới thật sự là sự thiển cận.

Hơn nữa, sự cạnh tranh có thể mang lại lợi ích cho ngành và người chơi.

Sự trỗi dậy của Hyperliquid đã buộc các sàn giao dịch khác phải liên tục cải thiện trải nghiệm sản phẩm, cấu trúc phí, tính minh bạch và thậm chí là hiệu ứng tài sản.

Người dùng có nhiều sự lựa chọn hơn, có thể bỏ phiếu bằng chân.

Theo một nghĩa nào đó, những gì Jeff đang làm giống như logic mà Binance đã thách thức các sàn giao dịch truyền thống vào thời điểm đó:

Sử dụng sản phẩm tốt hơn, định nghĩa lại “sàn giao dịch nên như thế nào”. Chỉ khác là lần này, đối thủ thách thức không còn là Coinbase, Bitfinex, mà là chính Binance.

Vậy chúng ta có thể học được gì từ sự việc này?

Có lẽ bài học thực sự từ câu chuyện này không phải là “Binance đã nuôi dưỡng đối thủ cạnh tranh” với những yếu tố bề mặt kịch tính, mà là một điều gì đó sâu sắc hơn:

Kiến thức có thể được lan truyền, nhân tài có thể di chuyển, cạnh tranh có thể xảy ra, và tốt nhất là mọi người đều có thể hưởng lợi từ hệ sinh thái tiền điện tử.