Chiến lược cứng rắn với MSCI: Bảo vệ cuối cùng của DAT

Tác giả: KarenZ, Foresight News

Cuộc tranh chấp liên quan đến sự phát triển của ngành công nghiệp Công ty Tài sản số (DAT) vẫn đang tiếp diễn.

Tháng 10, công ty chỉ số toàn cầu MSCI đã đưa ra một đề xuất, đề xuất loại bỏ các công ty có lượng tài sản số chiếm 50% hoặc hơn tổng tài sản khỏi chỉ số thị trường đầu tư toàn cầu của họ. Biện pháp này đe dọa trực tiếp vị thế của các công ty tài sản số, điển hình như Strategy, trên thị trường, thậm chí có thể làm thay đổi dòng chảy vốn của toàn bộ ngành công nghiệp này.

Dữ liệu từ Bitcoin for Corporations thống kê, có thể có 39 công ty bị loại khỏi chỉ số thị trường đầu tư toàn cầu của MSCI. Các nhà phân tích của JPMorgan đã cảnh báo rằng, chỉ riêng việc Strategy bị loại khỏi danh mục có thể dẫn đến rút vốn thụ động lên tới gần 2.8 tỷ USD, và nếu các nhà cung cấp chỉ số khác bắt chước quy định này, có thể dẫn đến dòng chảy vốn lên tới 8.8 tỷ USD.

Hiện tại, thời gian tham vấn cho đề xuất của MSCI sẽ kéo dài đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, và kết luận cuối cùng dự kiến sẽ công bố trước ngày 15 tháng 1 năm 2026. Nếu có điều chỉnh, sẽ được đưa vào quá trình đánh giá chỉ số tháng 2 năm 2026 để thực thi chính thức.

Đối mặt với tình hình cấp bách này, Strategy đã gửi một thư công khai dài 12 trang tới Ủy ban Chỉ số Cổ phiếu MSCI vào ngày 10 tháng 12, do Chủ tịch điều hành kiêm sáng lập của công ty Michael Saylor và Tổng Giám đốc Phong Le cùng ký tên, rõ ràng thể hiện sự phản đối kiên quyết đối với đề xuất này. Trong thư viết rằng: “Đề xuất này mang tính gây hiểu lầm nghiêm trọng, sẽ gây ra hậu quả phá hoại sâu rộng lợi ích của nhà đầu tư toàn cầu và sự phát triển của ngành công nghiệp tài sản số, chúng tôi yêu cầu MSCI hoàn toàn rút bỏ kế hoạch này.”

Bốn lý do chính chống đối của Strategy

Tài sản số là công nghệ nền tảng cách mạng làm thay đổi hệ thống tài chính

Strategy cho rằng, đề xuất của MSCI đã đánh giá thấp giá trị chiến lược của Bitcoin và các tài sản số khác. Kể từ khi Satoshi Nakamoto giới thiệu Bitcoin cách đây 16 năm, tài sản số này đã dần trở thành thành phần quan trọng của nền kinh tế toàn cầu, với tổng giá trị thị trường hiện khoảng 1,85 nghìn tỷ USD.

Theo quan điểm của Strategy, tài sản số không đơn thuần là công cụ tài chính, mà còn là một đổi mới công nghệ mang tính nền tảng đủ khả năng tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu – Các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng liên quan đến Bitcoin đang xây dựng một hệ sinh thái tài chính mới, không khác gì những doanh nghiệp dẫn đầu đã sâu sát phát triển các công nghệ mới nổi như Standard Oil trong thế kỷ 19 hoặc AT&T xây dựng mạng lưới điện thoại trong thế kỷ 20. Nhờ vào các khoản đầu tư chiến lược vào hạ tầng cốt lõi này, họ đã đặt nền móng vững chắc cho chuyển đổi kinh tế sau đó, cuối cùng trở thành các biểu tượng trong ngành. Strategy cho rằng, các công ty tập trung vào tài sản số ngày nay đang lặp lại con đường của “người đặt nền móng công nghệ”, và không thể bị loại trừ đơn thuần bởi các quy tắc chỉ số truyền thống.

DAT là doanh nghiệp vận hành chứ không phải quỹ đầu tư thụ động

Đây là luận điểm trung tâm trong phần tranh biện của Strategy – Công ty tài sản số (DAT) là doanh nghiệp vận hành với mô hình kinh doanh hoàn chỉnh, chứ không chỉ là quỹ đầu tư Bitcoin thụ động. Dù Strategy hiện đang sở hữu hơn 600.000 Bitcoin, giá trị cốt lõi của họ không dựa vào biến động giá Bitcoin, mà nằm ở việc thiết kế và tung ra các công cụ “tín dụng số” độc đáo, tạo ra lợi nhuận bền vững cho cổ đông.

Cụ thể, các công cụ “tín dụng số” của Strategy gồm các loại cổ phiếu ưu tiên với tỷ lệ cổ tức cố định hoặc linh hoạt, các cấp ưu tiên khác nhau, và các điều khoản bảo vệ tín dụng, được bán ra để huy động vốn, sau đó dùng để mua thêm Bitcoin. Miễn là lợi nhuận đầu tư dài hạn của Bitcoin vượt xa chi phí vay vốn tính bằng USD của Strategy, thì cổ đông và khách hàng sẽ nhận được lợi nhuận ổn định. Strategy nhấn mạnh rằng, mô hình “vận hành chủ động + tăng giá tài sản” này khác biệt về cơ bản so với quản lý thụ động của các quỹ đầu tư hoặc ETF, và nên được xem như một doanh nghiệp vận hành bình thường.

Ngoài ra, Strategy còn đặt câu hỏi trong thư rằng: Tại sao các tập đoàn dầu khí, quỹ đầu tư bất động sản (REITs), doanh nghiệp gỗ, v.v. có thể tập trung sở hữu một loại tài sản duy nhất mà không bị coi là quỹ đầu tư và bị loại khỏi chỉ số? Việc đặt ra giới hạn đặc biệt chỉ dành cho các công ty tài sản số rõ ràng là không công bằng trong ngành.

Giới hạn 50% tài sản số là tùy tiện, phân biệt đối xử và không thực tế

Strategy chỉ ra rằng, đề xuất của MSCI dựa trên tiêu chuẩn mang tính phân biệt đối xử. Nhiều doanh nghiệp lớn trong các ngành truyền thống cũng tập trung sở hữu tỷ lệ cao các loại tài sản đơn lẻ, bao gồm các công ty dầu khí, LNG, quỹ REITs, các doanh nghiệp gỗ và hạ tầng điện lực. Tuy nhiên, MSCI chỉ đặt tiêu chuẩn loại trừ đặc biệt đối với các công ty tài sản số, điều này rõ ràng là không công bằng.

Về khả năng thực thi, đề xuất này còn gặp nhiều vấn đề nghiêm trọng. Do biến động giá tài sản số dữ dội, cùng một công ty có thể liên tục bị đưa ra hoặc rút khỏi chỉ số MSCI chỉ trong vài ngày do giá trị tài sản thay đổi, gây rối loạn thị trường. Ngoài ra, sự khác biệt về chuẩn mực kế toán (giữa US GAAP và IFRS quốc tế, cách xử lý tài sản số khác nhau) sẽ dẫn đến các công ty cùng mô hình kinh doanh nhưng đăng ký tại các quốc gia khác nhau sẽ có đối xử khác nhau.

Phủ nhận nguyên tắc trung lập của chỉ số, gây ảnh hưởng chính sách

Strategy cho rằng, đề xuất của MSCI về bản chất là đánh giá giá trị của một loại tài sản, vi phạm nguyên tắc trung lập cơ bản của nhà cung cấp chỉ số. MSCI tuyên bố cung cấp “bao phủ toàn diện” các chỉ số nhằm phản ánh “sự phát triển của các thị trường cổ phiếu nền tảng”, và không nên đưa ra các đánh giá về “bất kỳ thị trường, công ty, chiến lược hoặc khoản đầu tư nào là tốt hoặc phù hợp”.

Việc lựa chọn loại trừ có chọn lọc các công ty tài sản số thực chất là MSCI đang thực hiện các quyết định chính sách thay mặt cho thị trường, điều này chính là điều nhà cung cấp chỉ số nên tránh.

Mâu thuẫn với chiến lược số của Mỹ

Strategy đặc biệt nhấn mạnh rằng, đề xuất này mâu thuẫn trực tiếp với mục tiêu chiến lược của chính quyền Trump trong việc thúc đẩy vị thế dẫn đầu về tài sản số. Ngay trong tuần đầu nhậm chức, chính quyền Trump đã ký sắc lệnh hành pháp thúc đẩy phát triển công nghệ tài chính số, và đã xây dựng dự trữ Bitcoin chiến lược nhằm đưa Mỹ trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực tài sản số.

Tuy nhiên, nếu đề xuất của MSCI thành hiện thực, sẽ trực tiếp ngăn cản các quỹ hưu trí Mỹ, các kế hoạch 401 (k) và các dòng vốn dài hạn khác đầu tư vào các công ty tài sản số, dẫn tới rút vốn hàng chục tỷ USD khỏi ngành, không chỉ cản trở sự phát triển của các doanh nghiệp đổi mới tài sản số của Mỹ, mà còn có thể làm suy yếu năng lực cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực chiến lược này, đi ngược lại chính sách của chính phủ.

Strategy dẫn chứng các phân tích ước tính rằng, chỉ riêng Strategy có thể đối mặt với việc thanh lý cổ phiếu thụ động trị giá lên tới 2.8 tỷ USD do đề xuất của MSCI. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho Strategy mà còn tạo ra tác động ảm đạm tới toàn bộ hệ sinh thái tài sản số, chẳng hạn như buộc các công ty khai thác Bitcoin phải bán tháo sớm để điều chỉnh cấu trúc tài sản, làm méo mó cung cầu bình thường của thị trường tài sản số.

Yêu cầu cuối cùng của Strategy

Trong thư công khai, Strategy đưa ra hai yêu cầu:

Thứ nhất, yêu cầu MSCI hoàn toàn rút bỏ đề xuất loại trừ này, để thị trường tự do cạnh tranh và kiểm nghiệm giá trị của các công ty tài sản số (DAT), giúp chỉ số phản ánh trung thực và trung lập xu hướng phát triển của công nghệ tài chính thế hệ mới;

Thứ hai, nếu MSCI vẫn kiên quyết “đối xử đặc biệt” với các công ty tài sản số, thì cần mở rộng phạm vi tham vấn ngành, kéo dài thời gian tham vấn hơn nữa, và cung cấp các lý luận đủ mạnh để chứng minh tính hợp lý của quy định.

Strategy không đơn độc trong cuộc chiến này

Strategy không đơn độc. Theo dữ liệu từ BitcoinTreasuries.NET, tính đến ngày 11 tháng 12, có 208 công ty niêm yết trên toàn cầu sở hữu hơn 1,07 triệu Bitcoin, chiếm hơn 5% tổng cung Bitcoin, trị giá khoảng 100 tỷ USD.

Nguồn: BitcoinTreasuries.NET

Các công ty tài sản số này đã trở thành cầu nối quan trọng để các tổ chức lớn tiếp cận tiền kỹ thuật số, cung cấp cho các quỹ hưu trí, quỹ từ thiện và các tổ chức tài chính truyền thống khác một cách hợp pháp và gián tiếp.

Trước đó, công ty niêm yết sở hữu Bitcoin, Strive, đã đề xuất MSCI nên để thị trường quyết định quyền lựa chọn các công ty tài sản số. Một giải pháp đơn giản và rõ ràng là tạo ra phiên bản của chỉ số hiện có, loại trừ các công ty tài sản số, như MSCI USA ex Digital Asset Treasuries hoặc MSCI ACWI ex Digital Asset Treasuries, thông qua cơ chế lọc rõ ràng để nhà đầu tư tự lựa chọn theo chuẩn mục tiêu, giữ nguyên tính toàn vẹn của chỉ số và đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nhà đầu tư.

Ngoài ra, tổ chức ngành Bitcoin for Corporations đã khởi xướng một chiến dịch chung, kêu gọi MSCI rút lại đề xuất về tài sản số, và đưa ra quan điểm rằng, việc phân loại các công ty dựa trên mô hình kinh doanh thực, hiệu quả tài chính và đặc điểm vận hành của họ mới là phương pháp đúng đắn, thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ tài sản.

Theo trang web của tổ chức này, hiện đã có 309 công ty hoặc nhà đầu tư ký tên trong thư chung, trong đó ngoài Strategy còn có Strive, BitGo, Redwood Digital Group, 21MIL, Btc inc, DeFi Development Corp, cùng nhiều doanh nghiệp lớn khác trong ngành, cũng như các cá nhân phát triển và nhà đầu tư.

Tóm lại

Cuộc đối đầu giữa Strategy và MSCI về cơ bản là một cuộc tranh luận về “cách tích hợp đổi mới tài chính mới nổi vào hệ thống truyền thống”. Các công ty tài sản số (DAT) như là “người trung gian” giữa thế giới tài chính truyền thống và tiền điện tử, không phải là doanh nghiệp công nghệ thuần túy hay quỹ đầu tư đơn thuần, mà là một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới dựa trên tài sản số.

Đề xuất của MSCI muốn dựa vào tiêu chuẩn “50% tỷ lệ tài sản” để xếp các thực thể này vào dạng “quỹ đầu tư” và loại khỏi chỉ số; trong khi Strategy kiên quyết cho rằng, cách xử lý này là một hiểu lầm nghiêm trọng về bản chất kinh doanh của họ, và là vi phạm nguyên tắc trung lập của chỉ số. Khi thời điểm ra quyết định vào ngày 15 tháng 1 năm 2026 gần kề, kết quả của cuộc tranh chấp này không chỉ quyết định tư cách vào chỉ số của nhiều công ty niêm yết sở hữu Bitcoin, mà còn định hình vị trí của ngành tài sản số trong hệ thống tài chính truyền thống toàn cầu trong tương lai, xác định “ranh giới tồn tại” then chốt.