Viết bài: Momir
Dịch: ShanoOP, Kim Kim Tài Chính
Bitcoin
Nhìn lại triển vọng 2025
Một năm trước, tôi đã phác thảo hai con đường phân kỳ cho Bitcoin: “Góc nhìn tồn tại” dưới đó, các tổ chức và sự chú ý của chính phủ sẽ thúc đẩy sự phát triển của nó; “Góc nhìn biến mất” dưới đó, nếu không đạt được các mốc quan trọng này, sẽ gây ra tâm lý giảm giá và các cuộc khủng hoảng tiềm năng.
Bước vào năm 2026, thực tế nằm giữa hai cực này, nhưng gần hơn với phía bi quan.
Bitcoin nguội lạnh: Xu hướng thực tế năm 2025
Hành động của chính phủ (một phần thành công): Lập trường của chính phủ Mỹ còn thụ động hơn dự kiến. Mặc dù ủng hộ ngành công nghiệp tiền mã hóa, nhưng rõ ràng không mua Bitcoin bằng tiền thuế của người dân, chỉ dựa vào BTC bị tịch thu để xây dựng dự trữ. Việc Trump tái đắc cử mang lại lời lẽ thân thiện với tiền mã hóa và tâm trạng lạc quan về quản lý, nhưng việc chính phủ thực sự mua vẫn còn là ảo tưởng — lời hứa “mở rộng dự trữ bằng cách sáng tạo” vẫn chưa chuyển thành hành động cụ thể.
Ngân hàng trung ương và quỹ tài sản quốc gia (đôi khi vui, đôi khi buồn): Các ngân hàng trung ương của 20 nền kinh tế lớn chủ yếu giữ thái độ chờ xem, chỉ có một số ít ngoại lệ; quỹ tài sản quốc gia bắt đầu phân bổ Bitcoin, nhưng quy mô mua chưa thể đánh giá.
Tiếp nhận của doanh nghiệp (đôi khi vui, đôi khi buồn): MicroStrategy tiếp tục tích cực mua vào trong phần lớn thời gian năm 2025, từng là yếu tố hỗ trợ giá. Nhưng câu chuyện đã hoàn toàn thay đổi: MicroStrategy công khai nói rằng sẽ bán BTC trong một số trường hợp nhất định, chuyển từ việc tích cực mua vào sang vai trò “dụng cụ tín dụng kiểu BTC”. Động lực thúc đẩy trước đây, nay dần trở thành áp lực bán tiềm năng và gánh nặng. Ngược lại, ETF Bitcoin thể hiện xuất sắc, liên tục dòng vốn chảy vào năm 2025, cho thấy các tổ chức tài chính truyền thống và nhà đầu tư nhỏ lẻ có nhu cầu mạnh mẽ đối với vị thế hợp pháp của Bitcoin, là một trong những nguồn cầu đáng tin cậy nhất trong năm.
Triển vọng Bitcoin 2026: Phụ thuộc vào vĩ mô, thiếu chất xúc tác
Chất xúc tác độc đáo cạn kiệt: Chu kỳ này được thúc đẩy bởi một loạt các chất xúc tác mạnh riêng biệt của Bitcoin — phá sản của Silicon Valley Bank và khủng hoảng tháo mỏ neo USDC, thổi phồng ETF năm 2023, mua vào liên tục của MicroStrategy, niêm yết ETF giao ngay đầu năm 2024, chiến thắng của Trump, mỗi yếu tố đều mang lại các đơn đặt hàng mua Bitcoin rõ ràng.
Triển vọng năm 2026, các chất xúc tác tích cực riêng biệt của Bitcoin rất ít: Chính phủ đã rõ ràng về lập trường, trong ngắn hạn sẽ không trở thành nhà mua chính; ngân hàng trung ương sẽ không nhanh chóng thay đổi đánh giá rủi ro đối với BTC; MicroStrategy đã cạn kiệt khả năng mua lớn, và chuyển sang các từ ngữ về khả năng bán ra; ETF dù thành công, nhưng làn sóng chấp nhận ban đầu đã qua.
Để Bitcoin tăng mạnh vào năm 2026, gần như hoàn toàn phụ thuộc vào yếu tố vĩ mô, rõ ràng ưu tiên:
-
Cổ phiếu AI và sở thích rủi ro: Bitcoin ngày càng theo sát các tài sản nóng trong các chu kỳ. Trong chu kỳ trước, nó đồng bộ với thời điểm đáy và đỉnh của Tesla; trong chu kỳ này, mô hình tương tự xuất hiện với NVIDIA — hiệu suất của nó liên quan sâu sắc đến các cổ phiếu công nghệ beta cao và nhiệt huyết AI.
-
Chính sách của Cục dự trữ liên bang và thanh khoản: Liệu Fed có tiếp tục chính sách nới lỏng, mở rộng bảng cân đối tài sản hay không vẫn là yếu tố then chốt của môi trường thanh khoản chung. Trong quá khứ, thanh khoản là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến xu hướng giá Bitcoin. Năm 2025, Fed đã cắt giảm lãi suất ba lần, xu hướng chính sách tiền tệ năm 2026 sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng duy trì mua vào của Bitcoin.
Rủi ro mới nổi năm 2026
Trong khi các chất xúc tác tích cực riêng biệt khan hiếm, các rủi ro tiêu cực riêng biệt của Bitcoin lại nổi bật hơn:
MicroStrategy (còn gọi là Strategy) từng thúc đẩy giá Bitcoin tăng có thể trở thành gánh nặng trong năm 2026. Việc MicroStrategy chuyển từ “mãi mãi giữ” sang “xem xét bán trong một số trường hợp nhất định” là một bước chuyển căn bản — định nghĩa “trường hợp đặc biệt” của họ là khi giá trị ròng (mNAV) thấp hơn 1, cần bán BTC để trả nợ cho chủ nợ. Đáng chú ý, mô hình Strategy bắt đầu giống như lừa đảo Ponzi, nhưng rủi ro trong ngắn hạn chưa xảy ra: nó tận dụng tính thanh khoản cao của cổ phiếu để tích trữ tiền mặt đủ để trang trải nợ trái phiếu trong 3 năm tới.
Mâu thuẫn chu kỳ 4 năm
Theo lý thuyết chu kỳ, chúng ta có thể đã rơi vào giai đoạn giảm giá của Bitcoin. Lý thuyết này cho rằng thị trường Bitcoin theo chu kỳ 4 năm, đỉnh thường xuất hiện vào quý IV — quý IV năm 2025 dự kiến là đỉnh giá, và Bitcoin thực sự chạm mức 125.000 USD vào thời điểm này, có thể đánh dấu đỉnh của chu kỳ. Tuy nhiên, tính hợp lệ của lý thuyết này ngày càng bị nghi ngờ: chúng tôi cho rằng lý thuyết chu kỳ chủ yếu là sự trùng hợp, chồng chéo với chu kỳ vĩ mô, chứ không phải quy luật nội tại của Bitcoin. Trong quý IV năm 2025, hiệu suất của Bitcoin yếu đi, ngoài lo ngại bong bóng AI và tâm lý trú ẩn an toàn, nguyên nhân chính là các nhà nắm giữ dài hạn thực hiện tái cân bằng vị thế dựa trên lý thuyết chu kỳ, liên tục bán ra.
Nguy cơ tự ứng nghiệm của tiên tri: lý thuyết chu kỳ tạo ra vòng phản hồi nguy hiểm
Các nhà nắm giữ dài hạn kỳ vọng đỉnh vào quý IV và bán ra
Áp lực bán đè nặng trong thời điểm dự kiến là đỉnh, kiềm chế giá
Hiệu suất yếu đi “xác nhận” lý thuyết chu kỳ
Nhiều nhà nắm giữ áp dụng khung này, làm tăng áp lực bán trong tương lai.
Phá vỡ vòng lặp: Nếu môi trường vĩ mô duy trì ổn định, Bitcoin có thể cuối cùng vượt qua giới hạn chu kỳ, đi lên trở lại. Phá vỡ chu kỳ lần đầu có thể trở thành chất xúc tác tích cực chưa được thị trường định giá.
Vấn đề rủi ro kỹ thuật vào bàn
Bitcoin đối mặt với hai thách thức dài hạn: lỗ hổng tính toán lượng tử, và các nghi vấn về mô hình kinh tế và an ninh. Thứ hai vẫn chưa đi vào thảo luận chính thống, nhưng rủi ro lượng tử ngày càng được cộng đồng chú ý — nhiều tiếng nói đáng tin cậy đưa ra lo ngại về khả năng chống tấn công lượng tử của Bitcoin, có thể làm suy yếu câu chuyện “lưu trữ giá trị an toàn, không thể sửa đổi”. Tuy nhiên, cộng đồng BTC mong muốn thảo luận sớm để có thời gian tìm giải pháp.
Kết luận năm 2026 về Bitcoin
Bitcoin bước vào năm 2026 không phải dựa trên lợi thế độc quyền của câu chuyện riêng về tiền mã hóa, mà như một tài sản nhạy cảm với vĩ mô, hiệu suất chủ yếu theo xu hướng rủi ro chung của thị trường:
Chất xúc tác cạn kiệt: Các chất xúc tác tích cực riêng biệt đã gần như cạn kiệt hoặc đã thực hiện (lập trường rõ ràng của chính phủ, khả năng của MicroStrategy đạt đỉnh, làn sóng chấp nhận ETF ban đầu kết thúc).
Áp lực bán mới nổi: Các lo ngại liên quan đến MicroStrategy, lý thuyết chu kỳ, rủi ro lượng tử vào cộng đồng, các lo ngại của cộng đồng chính thống có thể dẫn đến định giá lại — nhưng trong 12 tháng tới, các rủi ro này ít khả năng xảy ra: dự trữ tiền mặt của Strategy đủ để trang trải nợ trong 3 năm; nếu chu kỳ vĩ mô tiếp tục, lý thuyết chu kỳ sẽ bị bác bỏ; khả năng rủi ro lượng tử ảnh hưởng đến nhận thức chính thống cũng thấp.
Phụ thuộc vào vĩ mô: Hiệu suất sẽ theo sát cổ phiếu AI (đặc biệt là NVIDIA) và chính sách của Fed.
Ethereum
Nhìn lại triển vọng 2025
Góc nhìn tồn tại (một phần đã thành hiện thực):
Xem lại triển vọng 2025, một số lợi thế tiềm năng của Ethereum đã bắt đầu thể hiện, nhưng chưa hoàn toàn bứt phá:
Khả năng của tổ chức (thành công rõ rệt): Lập luận này đã được chứng minh là đúng. Vị thế thống trị của stablecoin của Ethereum (từ sau luật GENIUS, lượng phát hành mới đạt 45-50 tỷ USD) cho thấy các tổ chức chọn hạ tầng blockchain luôn xem Ethereum là tài khoản đáng tin cậy nhất. Điều này cũng thể hiện rõ trong thị trường mua của tổ chức, ETH DAT đã thành công huy động lượng lớn từ các đối tác chính như Bitmine.
Hệ sinh thái nhà phát triển và đội ngũ lãnh đạo đa dạng (thành công rõ rệt): Dự đoán về việc Base, Arbitrum và các nền tảng Layer 2 khác thúc đẩy phổ biến Ethereum đã trở thành hiện thực. Đặc biệt, Base đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng trong lĩnh vực tiêu dùng tiền mã hóa, còn Arbitrum đã đóng góp xuất sắc cho việc đưa Robinhood vào hệ sinh thái Ethereum rộng lớn hơn.
ETH như là phương án thay thế duy nhất cho BTC (đánh giá sai thời điểm): Hai rủi ro dài hạn chính của BTC — lỗ hổng lượng tử và an ninh kinh tế — chính là các lĩnh vực ETH có lợi thế hơn và phù hợp hơn trong tương lai. ETH vẫn là tài sản lưu trữ giá trị duy nhất có thể thay thế BTC. Tuy nhiên, trước khi các lo ngại này được xác nhận rõ ràng trong các cuộc thảo luận chính thống về BTC, xu hướng giá ETH/BTC khó có thể hưởng lợi từ vị thế này.
Chống rủi ro từ một thực thể duy nhất (thành công rõ rệt): Do MicroStrategy chuyển từ chiến lược tích trữ sang khả năng gây gánh nặng cho Bitcoin, thiếu các chiến lược tương tự lại trở thành lợi thế rõ rệt. Mặc dù tuổi thọ của phần lớn các DAT có thể ngắn, nhưng quyền sở hữu của các DAT nắm giữ lượng lớn ETH còn vững chắc hơn Strategy, ít điều kiện đi kèm hơn.
Góc nhìn tiêu cực — cơ bản tránh:
Các kịch bản tiêu cực về Ethereum tôi từng liệt kê trước đây không xảy ra nghiêm trọng như lo ngại:
Thiếu lãnh đạo (đã giải quyết): Trong thời gian dài, Ethereum thiếu các nhân vật đủ mạnh để bảo vệ vị thế trong lĩnh vực tiền mã hóa rộng lớn hơn. Vitalik phân tán năng lượng vào nhiều lĩnh vực, không phải kiểu lãnh đạo CEO theo phong cách cơ hội tập trung vào hiệu suất giá. Cho đến gần đây, Ethereum mới có các người ủng hộ như Michael Saylor, và đây là một trong những nguyên nhân chính khiến giá Ethereum giảm xuống dưới 1500 USD đầu năm nay. Sau đó, Tom Lee đã phần nào lấp đầy khoảng trống này, trở thành nhà truyền giáo và người ủng hộ chính của Ethereum. Ông có đủ điều kiện: kỹ năng bán hàng xuất sắc, danh tiếng trong giới tài chính, phù hợp với mục tiêu tăng giá của Ethereum.
Thách thức về văn hóa (“thức tỉnh” vs “dựa trên thực tế”) (đang cải thiện): Năm ngoái tôi viết: “So với các hệ sinh thái khác, văn hóa của Ethereum thường được coi là ‘thức tỉnh’ hơn, nhấn mạnh sự bao dung, chính trị đúng đắn và thảo luận đạo đức dựa cộng đồng. Dù các giá trị này thúc đẩy hợp tác và đa dạng, nhưng đôi khi cũng gây ra các thách thức như giao tiếp kém, kiểm duyệt đạo đức và do dự trong hành động quyết đoán.” May mắn thay, Quỹ Ethereum đã có ban lãnh đạo mới, chú trọng hiệu quả hơn và có khả năng nâng cao quản trị tổ chức, làm cho tổ chức hiệu quả và có ảnh hưởng hơn. Chủ quan, tôi cũng cảm nhận không khí cộng đồng đang thay đổi để thích nghi tốt hơn với môi trường hiện tại.
Triển vọng Ethereum 2026: Động lực riêng trở thành lợi thế cho ETH/BTC
Ethereum và Bitcoin chia sẻ đặc điểm rủi ro vĩ mô — nhạy cảm với cổ phiếu AI, chính sách của Fed, chi tiêu tài chính. Nhưng về các yếu tố riêng biệt, vị thế của Ethereum năm 2026 rõ ràng vượt trội hơn Bitcoin.
Ưu thế của Ethereum so với Bitcoin:
Không có áp lực bán chính: Ethereum không tồn tại các rủi ro cấu trúc ảnh hưởng đến Bitcoin, quan trọng nhất là không có các thực thể đòn bẩy như MicroStrategy — khả năng bán tháo tiềm năng có thể làm lung lay thị trường. Các DAT nắm giữ lượng lớn ETH có tỷ lệ đòn bẩy thấp hơn Strategy.
ETH như phương án thay thế duy nhất cho BTC: Năm ngoái chúng ta đã đánh giá sai thời điểm, nhưng nếu các rủi ro riêng của BTC (lỗ hổng lượng tử, rủi ro kinh tế / an ninh) trở thành chủ đề thảo luận, sẽ là lợi thế cho tỷ lệ ETH/BTC.
Chất xúc tác đặc biệt: Thị trường stablecoin và tài chính phi tập trung (DeFi)
Có thể quan trọng nhất, Ethereum sở hữu một số chất xúc tác tích cực độc đáo, và những chất xúc tác này mới bắt đầu thể hiện. Sau nhiều năm bị xem là “một trong những tài sản ít được ưa chuộng nhất trong lĩnh vực tiền mã hóa” — và chịu áp lực, biến động mạnh trong giai đoạn 2023-2025 — sự phục hồi của Ethereum đang dần đi vào quỹ đạo.
Vị thế dẫn đầu rõ ràng của stablecoin: Dữ liệu rõ ràng cho thấy Ethereum thống trị thị trường stablecoin. Điều này thể hiện qua nhiều khía cạnh:
Số dư tài sản: Ethereum chiếm gần 60% tổng giá trị thị trường stablecoin, thể hiện rõ hiệu ứng mạng và sở thích thị trường.
Chuyển động dòng vốn: Kể từ khi luật GENIUS được công bố, Ethereum đã hấp thụ lượng phát hành stablecoin mới từ 45 đến 50 tỷ USD. Điều này cho thấy khi có nhu cầu stablecoin mới, dòng vốn chủ yếu chảy vào Ethereum theo tỷ lệ không cân xứng.
Chứng nhận độ tin cậy trong 10 năm: Trong 10 năm qua, Ethereum chưa gặp sự cố lớn nào về hiệu suất hoặc ngừng hoạt động. Hồ sơ vận hành xuất sắc này là không thể thay thế, rất quan trọng đối với vị thế là hạ tầng thanh khoản toàn cầu. Khi các tổ chức tài chính truyền thống xem xét tích hợp blockchain, lịch sử quản lý tài sản hàng tỷ USD của Ethereum mang lại uy tín vô song.
DeFi là hàng rào phòng thủ của Ethereum: Hệ sinh thái DeFi của Ethereum có thể là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của nó. Ethereum là blockchain duy nhất có thể sử dụng các hợp đồng thông minh đã được kiểm chứng để vận hành hiệu quả hàng trăm tỷ USD:
Thời gian thử thách về an toàn: Các hợp đồng thông minh như Aave, Morpho, Uniswap đã khóa hàng tỷ USD, hoạt động ổn định nhiều năm, chưa xảy ra lỗ hổng an ninh lớn. Dù các hợp đồng này như “bẫy mật” cho hacker, nhưng đã chứng minh khả năng chống chịu mạnh mẽ.
Thanh khoản sâu, khả năng ghép nối và hiệu quả vốn: Khả năng kết hợp các giao thức DeFi tạo ra hiệu ứng mạng khó sao chép của các chuỗi cạnh tranh. Bằng cách kết hợp các thành phần cơ bản hiện có, có thể xây dựng các sản phẩm tài chính phức tạp — khả năng này đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật và thanh khoản sâu. Khả năng ghép nối của Ethena, Aave, Pendle là ví dụ tốt nhất. Điều này khiến mạng chính Ethereum trở thành trung tâm duy nhất có thể hỗ trợ các ứng dụng đòi hỏi vốn lớn.
Chính sách quản lý rõ ràng: Các chính sách tích cực về quản lý ngành tiền mã hóa dự kiến sẽ giúp thúc đẩy sự hội nhập của tài chính truyền thống và tiền mã hóa. Thời điểm vĩ mô, chính sách rõ ràng và sự chấp nhận của các tổ chức khiến Ethereum trở thành lợi ích chính của việc tích hợp tài chính truyền thống vào lĩnh vực tiền mã hóa. Với hồ sơ phát triển blockchain mạnh mẽ và hạ tầng DeFi trưởng thành (có thể quản lý an toàn hàng tỷ USD), Ethereum mang lại mức độ an toàn, thanh khoản và minh bạch về quy định mà các chuỗi khác không thể sánh bằng.
Sau nhiều năm hoạt động kém hiệu quả và bị nghi ngờ, Ethereum có thể sắp chứng kiến sự đảo chiều cảm xúc. Một khi các yếu tố cơ bản bắt đầu rõ ràng cải thiện, thị trường thường sẽ thưởng cho những tài sản từng bị xem là “đang hấp hối”. Cải tiến hạ tầng của Ethereum, vị thế dẫn đầu của stablecoin và nỗ lực thu hút các nhà đầu tư tổ chức có thể thúc đẩy định giá lại trong năm 2026.
Rủi ro năm 2026 của Ethereum: Cuộc chiến nhận thức về tài sản
Dù các yếu tố cơ bản của Ethereum năm 2026 có vị trí vững chắc, vẫn tồn tại các rủi ro có thể làm giảm hiệu suất — đặc biệt là các tranh luận kéo dài về ETH như một tài sản.
Tranh cãi về phân loại tài sản
Tranh luận cốt lõi: Bitcoin đã rõ ràng hơn trong việc được cộng đồng đồng thuận là “vàng kỹ thuật số” — tài sản tiền tệ, còn Ethereum vẫn trong giai đoạn khám phá nhận thức thị trường. Sự mơ hồ này dễ bị các phe hoài nghi và nhóm lợi ích lợi dụng tấn công.
Hai câu chuyện cạnh tranh lẫn nhau:
Quan điểm tài sản tiền tệ (lạc quan): Các người ủng hộ Ethereum, bao gồm Tom Lee, liên tục quảng bá phép ẩn dụ “dầu mỏ kỹ thuật số”, định vị ETH như một loại tiền tệ có tính thực tiễn, có khả năng sinh lợi. Cách nói này đã được công nhận rộng rãi, hỗ trợ định giá Ethereum, khiến nó có phần thưởng tiền tệ tương tự Bitcoin.
Quan điểm tài sản dòng tiền (bi quan): Một số phần của thị trường — bao gồm các người ủng hộ Bitcoin và các nhà hoài nghi tài chính truyền thống — cố gắng phân biệt rõ ràng Ethereum khỏi Bitcoin. Họ cho rằng định giá ETH nên tương tự các trường hợp sau:
BlackRock: Định giá chỉ nên chiếm một phần nhỏ trong quản lý tài sản.
Các nhà vận hành sàn giao dịch hoặc Nasdaq: Sử dụng mô hình chiết khấu dòng tiền dựa trên phí, không dựa trên phần thưởng tiền tệ (DCF).
Thao túng nhận thức: Ethereum đặc biệt dễ bị tấn công bởi các câu chuyện kể, vì giá trị của nó phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện đơn giản “vàng kỹ thuật số” của Bitcoin. Chúng ta đã thấy từ các chu kỳ trước, các phe hoài nghi có ảnh hưởng không cân xứng, có thể tác động tiêu cực đến nhận thức về Ethereum như một tài sản.
Tại sao Ethereum dễ bị tấn công hơn:
Tài sản mới hơn: So với hơn 15 năm lịch sử của Bitcoin, nhận thức thị trường chưa hoàn toàn xác lập.
Tình huống phức tạp hơn: Khả năng lập trình, tài chính phi tập trung (DeFi), stablecoin, Layer 2 — những khái niệm này khó có thể tóm gọn trong các câu chuyện đơn giản.
Lãnh đạo phân tán: Nhiều tiếng nói và lợi ích đan xen, dễ làm rối loạn thông tin.
Cuộc tranh luận về Layer 2
Khi hệ sinh thái Layer 2 của Ethereum (Base, Arbitrum, v.v.) phát triển rầm rộ, các vấn đề về tích lũy giá trị cũng xuất hiện:
Layer 2 có làm tăng hay giảm giá trị của Ethereum? Nếu phần lớn giao dịch và phí nằm trên Layer 2, liệu mạng chính Ethereum có thể thể hiện đúng giá trị của nó?
Thanh khoản phân tán: Nhiều Layer 2 có thể làm giảm chứ không phải tăng hiệu ứng mạng của Ethereum.
Năm nay, tôi đã viết một bài về chủ đề này:
L2 có thể giải quyết phân mảnh qua hai cách chính:
Thứ nhất, các động thái thị trường (tự nhiên chọn lọc) có thể tự hợp nhất hệ sinh thái, để lại 2-3 nhà cung cấp dịch vụ Layer 2 chiếm ưu thế, duy trì hoạt động đáng kể, còn các nhà cung cấp khác sẽ dần biến mất hoặc chuyển sang mô hình stack — cung cấp dịch vụ tổng hợp cho các trường hợp sử dụng cụ thể.
Thứ hai, xây dựng các tiêu chuẩn tương tác mạnh mẽ có thể giảm ma sát trong toàn bộ hệ sinh thái hợp nhất, từ đó giảm khả năng các nền tảng hợp nhất duy nhất chiếm ưu thế.
Ethereum nên tích cực thúc đẩy hướng thứ hai, khi vẫn còn khả năng kiểm soát Layer 2, nhưng quyền kiểm soát này ngày càng yếu đi — càng trì hoãn, chiến lược này càng mất hiệu quả. Bằng cách xây dựng hệ sinh thái Layer 2 thống nhất, Ethereum có thể lấy lại lợi thế về khả năng ghép nối, nâng cao trải nghiệm người dùng và tăng khả năng cạnh tranh chống lại các chuỗi đơn lẻ.
Đánh giá hiện tại: Mặc dù tranh luận về phân mảnh Layer 2 vẫn tiếp diễn, nhưng mạng chính Ethereum đã thành công duy trì vị thế dẫn đầu trong phân bổ vốn lớn. Hiện chưa có Layer 2 nào đủ ảnh hưởng để đe dọa giá trị của mạng chính, nhưng nếu các Layer 2 tiếp tục phát triển mà không có tiêu chuẩn tương tác đầy đủ, rủi ro này vẫn cần theo dõi chặt chẽ và có thể gia tăng.
Kết luận năm 2026 về Ethereum
Dù chia sẻ đặc điểm nhạy cảm vĩ mô của Bitcoin, Ethereum có vị thế riêng mạnh hơn:
Stablecoin chiếm ưu thế: chiếm 60% tổng giá trị stablecoin, lượng phát hành mới 450-500 tỷ USD sau luật GENIUS, thể hiện rõ sở thích tổ chức, có thể hưởng lợi nhiều nhất từ tăng trưởng giá trị stablecoin.
Hàng rào DeFi: chuỗi duy nhất vận hành hiệu quả hàng trăm tỷ USD qua các hợp đồng thông minh đã được kiểm chứng, với hồ sơ an toàn nhiều năm.
Vị thế tổ chức: nhờ quy định rõ ràng, hồ sơ vận hành và thanh khoản sâu, là lựa chọn tốt nhất cho các tổ chức tài chính truyền thống tiếp cận tiền mã hóa.
Không có áp lực bán: không có thực thể như MicroStrategy gây bán tháo tiềm năng; khả năng chống rủi ro từ thực thể duy nhất mạnh hơn.
Tiềm năng đảo chiều cảm xúc: sau nhiều năm bị xem là “tài sản bị chỉ trích nhất”, các yếu tố cơ bản rõ ràng cải thiện, tạo điều kiện định giá lại.
Rủi ro cốt lõi: tranh cãi về phân loại tài sản và các nỗ lực thao túng nhận thức vẫn là mối đe dọa chính đối với định giá.
Giám sát Layer 2: lo ngại phân mảnh tồn tại, nhưng mạng chính vẫn giữ vị thế dẫn đầu về vốn lớn — chủ yếu tập trung vào an toàn; chi phí gas và quy mô giao dịch không tỷ lệ thuận, chi phí thấp cho các nhà nắm giữ lớn; hàng rào DeFi khó bị phá vỡ.
Solana
Nhìn lại triển vọng 2025
Xem lại các kịch bản tiềm năng của Solana năm 2025, thực tế là sự pha trộn của hai cảnh, nhưng thiên về tiêu cực hơn.
“Từ thợ săn thành con mồi” (hoàn toàn thành hiện thực): xu hướng này đã rõ ràng. Sự trỗi dậy của Hyperliquid gây thiệt hại nặng nề cho câu chuyện của Solana — chuỗi từng tuyên bố là có khả năng mở rộng cao nhất, phù hợp nhất cho sổ lệnh tập trung (CLOB), nay đã bị vượt mặt hoàn toàn trong trường hợp này.
Phơi nhiễm quá mức với văn hóa MEME (hoàn toàn chính xác): lo ngại này đã được xác nhận. Sự tăng trưởng dựa trên mô hình MEME là tạm thời — rõ ràng là người dùng rời bỏ các sòng bạc MEME với tỷ lệ hơn 98%. Cốt lõi của Solana là “mua vào Macau số”, nhưng nhiều người bỏ qua rằng tỷ lệ thắng của Macau này là 98%, nghĩa là người dùng có xác suất thua lỗ 98%. Điều này có thể để lại dấu ấn thương hiệu lâu dài cho Solana, đặc biệt khi các tổ chức tìm kiếm hướng đi bền vững dựa trên vốn.
Vị thế dẫn đầu DePIN (chưa chứng minh): luận điểm này chưa thành hiện thực. Dù Solana liên tục phát triển lĩnh vực DePIN, nhưng chưa chuyển thành đột phá về adoption hoặc câu chuyện chính.
Vị thế nhà phát triển trong các lĩnh vực tiên phong (đôi khi vui, đôi khi buồn): Solana thể hiện sự linh hoạt, liên tục thu hút nhà phát triển (đặc biệt trong lĩnh vực khởi nghiệp tiêu dùng). Nhưng tiến bộ của ví và hạ tầng liên chuỗi khiến việc chọn chuỗi nền tảng cho các ứng dụng tiêu dùng ngày càng ít quan trọng — người dùng các giải pháp gửi tiền như Privy, Fun.xyz gần đây đều cảm nhận rõ xu hướng này.
Triển vọng Solana 2026: Tìm kiếm câu chuyện bền vững
Solana chia sẻ đặc điểm nhạy cảm vĩ mô của Bitcoin và Ethereum, nhưng đối mặt với các rủi ro riêng phức tạp hơn — năm 2026 nhiều tiêu cực hơn tích cực.
Hậu quả của MEME coin
Solana đã trải qua một trong những chu kỳ MEME coin bùng nổ nhất trong lịch sử tiền mã hóa. Dù mang lại sự chú ý và hoạt động ngắn hạn lớn, nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề:
Động thái không bền vững và rủi ro thương hiệu: cơn sốt MEME coin trên Solana có các đặc điểm đáng lo ngại:
Rút lui người dùng cực đoan: tỷ lệ mất hơn 98% — hầu hết người tham gia đều lỗ, còn các nền tảng như Pump.fun, các nội bộ kiểm soát không gian khối của Solana, và nhiều nhóm dự án đáng ngờ là các bên hưởng lợi.
Thách thức pháp lý: các vụ kiện gần đây nhắm vào Pump.fun và chính Solana, cáo buộc các hoạt động cờ bạc bất hợp pháp.
Rủi ro thương hiệu: thành công ngắn hạn (khối lượng giao dịch lớn, tạo ví, theo dõi) có thể trở thành gánh nặng thương hiệu — câu chuyện “sòng bạc mã hóa” có thể cản trở sự chấp nhận của các tổ chức và thiện chí của cơ quan quản lý. Khi chu kỳ MEME coin kết thúc, Solana đối mặt với thách thức thoát khỏi nhãn mác này.
Chủ nghĩa tập trung không thể tránh khỏi
Kiến trúc tích hợp của Solana, với khả năng xử lý cao, nhằm hỗ trợ các ứng dụng quy mô toàn cầu và giảm thiểu độ trễ. Nhưng thiết kế này ngày càng bộc lộ các lo ngại về chủ nghĩa tập trung.
Ngành công nghiệp blockchain đã rõ ràng hơn: hoặc xây dựng các giải pháp tích hợp tập trung tối ưu về hiệu năng, hoặc chọn hướng phân mảnh hơn, ít tập trung hơn. Solana chọn phương án đầu tiên — ưu tiên mở rộng quy mô và tốc độ qua hạ tầng vật lý tập trung. Dù đạt được hiệu suất ấn tượng, nhưng về cơ bản hạn chế độ tin cậy của Solana trong các ứng dụng cần phân quyền thực sự và chống kiểm duyệt. Nếu dự án Double Zero thành công, sẽ dẫn đến sự tập trung hơn nữa của hạ tầng vật lý quanh một số nhà cung cấp băng thông cao.
Liệu Solana có thể duy trì “tính tích hợp”?
Dù Solana không ngại đánh đổi chủ nghĩa tập trung, vẫn tồn tại câu hỏi: nó bảo vệ “chuỗi tích hợp” đến mức nào? Trong các cuộc thảo luận về Solana Breakpoint, nhiều ý kiến xoay quanh khả năng Solana hỗ trợ các hợp đồng thông minh phức tạp hơn và các tính toán nặng hơn, hay chỉ đơn giản là thiết kế để tối đa hóa throughput cho các logic giao dịch đơn giản hơn.
Các ứng dụng phức tạp cần trạng thái phân mảnh: các nhà phát triển xây dựng ứng dụng phức tạp trên Solana ngày càng rời xa trạng thái toàn cục:
Lựa chọn của Jupiter: Dự án DeFi hàng đầu của Solana, Jupiter, quyết định ra mắt JupNet (môi trường độc lập, cạnh tranh với Hyperliquid), thay vì xây dựng trên mạng chính Solana. Điều này thừa nhận rằng trạng thái toàn cục của Solana không thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một số ứng dụng.
“Phân tán mạng” (network sharding): Các dự án như Neon Labs đang xây dựng “mở rộng Solana”, nhưng về chức năng tương tự các giải pháp Layer 2. Các giải pháp này phân mảnh trạng thái của Solana, cho phép nhà phát triển kiểm soát không gian khối và môi trường thực thi riêng — thừa nhận rằng trạng thái toàn cục có giới hạn. Lập luận là: về lý thuyết, Solana có thể hỗ trợ mọi logic, nhưng thực tế các nhiệm vụ tính toán nặng thường cần thực thi trên nhiều khối, khi đó nền tảng không thể kiểm soát thứ tự thực thi, có thể phá vỡ logic giao dịch. Dù các “mở rộng” này được quảng bá là mở rộng khả năng của Solana trong khi duy trì trạng thái thống nhất, thực tế lại phân mảnh hơn — nhà phát triển cần môi trường cô lập dự đoán hiệu năng, đẩy kiến trúc ngày càng giống hướng mô-đun của Ethereum.
Vấn đề định vị cạnh tranh
Vị trí trung gian khó xử: Solana hiện rơi vào trạng thái khó xử giữa hai lực chính. Ethereum với hạ tầng đã thử thách, dẫn đầu về thanh khoản, stablecoin và DeFi; Hyperliquid dẫn đầu về sổ lệnh hiệu suất cao đã phát triển nhiều năm. Solana cần thể hiện lợi thế cạnh tranh trong ít nhất một lĩnh vực, nếu không sẽ bị xem là không đủ phân quyền, cũng không đủ mở rộng.
Trước khi Hyperliquid xuất hiện, Solana có vị trí khá đặc biệt — một chuỗi tích hợp hơi tập trung nhưng mở rộng cao, tích cực quảng bá kiến trúc phù hợp cho sổ lệnh toàn cầu và giao dịch tần suất cao. Giờ đây, câu chuyện này trở nên khó xử: trên Solana không có đối thủ nào có thể cạnh tranh về khối lượng giao dịch và hiệu suất với Hyperliquid.
Drift có thể là một trong những giao thức hợp đồng vĩnh viễn phổ biến nhất trên Solana, nhưng vẫn chưa thể cạnh tranh với Hyperliquid. Do đó, dù Solana đã dành 5 năm để khẳng định là chuỗi có khả năng mở rộng cao nhất, thì thực tế hiện tại là: các sổ lệnh tiên tiến trên chuỗi này thậm chí còn không cạnh tranh nổi với Hyperliquid, hoạt động chủ yếu do các meme coin thiếu động lực phát triển bền vững thúc đẩy.
Điều này khiến tình hình của Solana giống như Ethereum 18 tháng trước — khi đó Ethereum bị kẹt giữa Bitcoin và Solana: Solana thu hút hoạt động, Bitcoin vẫn là tài sản lưu trữ giá trị rõ ràng. Hiện tại, Solana nằm giữa Ethereum (thanh khoản / DeFi / stablecoin) và Hyperliquid (sổ lệnh / CLOB vĩnh viễn), đều thiếu lợi thế cạnh tranh rõ ràng ở cả hai phía. Nếu Solana không thể chọn một hướng và chiến thắng, có thể gây tổn hại lớn đến câu chuyện tương lai của nó.
Con đường tiến lên: khả năng thích nghi và tồn tại đã được chứng minh
Thực thi chuyên nghiệp: Đáng ghi nhận, Solana vẫn là một trong những tổ chức blockchain vận hành chuyên nghiệp nhất trong ngành. Quỹ Solana thể hiện sự chú ý đến chi tiết và khả năng thực thi nhanh — điều này không thể xem nhẹ: Solana đã nhiều lần chứng minh khả năng nhận diện cơ hội và chuyển hướng hiệu quả.
Tránh xa sòng bạc: Các biện pháp gần đây cho thấy Solana đang cố gắng giữ khoảng cách với câu chuyện “sòng bạc mã hóa”, tìm kiếm các trường hợp sử dụng bền vững hơn. Điều này rõ ràng trong sự kiện Solana Breakpoint gần đây — sự kiện mang đậm không khí Fintech hơn là đầu cơ.
Thách thức: Solana cần thành công mở rộng theo ít nhất hai hướng:
Chiếm lĩnh thanh khoản và DeFi: xây dựng hệ sinh thái DeFi đủ mạnh để cạnh tranh với độ trưởng thành và độ sâu thanh khoản của Ethereum. Đây là cuộc chiến khó, xét đến hàng rào DeFi của Ethereum. Nhưng Solana dường như đang đi đúng hướng, ví dụ như thử liệt kê các tài sản không thuộc Solana như một sàn giao dịch tập trung, cung cấp nhiều lựa chọn hơn cho nhà giao dịch Solana — tôi ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến này, cũng là một trong các đề xuất quản trị tôi đã đề xuất cho Arbitrum hơn một năm trước, như một giải pháp thúc đẩy định vị DeFi của nó.
Chiếm lĩnh sổ lệnh giao dịch: phát triển các sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn cạnh tranh với Hyperliquid. Đáng tiếc, Solana dường như không có đối thủ cạnh tranh nào — các đối thủ chính như Lighter, Aster đều ngoài hệ sinh thái Solana.
Kết luận năm 2026 về Solana
Solana bước vào năm 2026, nhiều rủi ro hơn cơ hội:
Hết chu kỳ MEME coin: chu kỳ sòng bạc MEME không bền vững đang kết thúc, để lại hơn 98% người dùng mất tiền và tổn hại thương hiệu.
Thách thức pháp lý và thương hiệu: các vụ kiện cáo buộc hoạt động cờ bạc bất hợp pháp, đe dọa thiện chí quản lý và khả năng thu hút tổ chức.
Thay thế cạnh tranh và vị trí khó xử: Hyperliquid dẫn đầu về CLOB / sổ lệnh, làm giảm khả năng của Solana trở thành chuỗi mở rộng hàng đầu cho trường hợp này. Nằm giữa Ethereum (thanh khoản / DeFi / stablecoin) và Hyperliquid (sổ lệnh), thiếu lợi thế cạnh tranh rõ ràng ở cả hai phía.
Vấn đề tích hợp: các dự án chính như Jupiter, Neon Labs chuyển sang các giải pháp phân mảnh, cho thấy trạng thái toàn cục có giới hạn trong hỗ trợ các ứng dụng phức tạp.
Hy vọng duy nhất: tổ chức vận hành chuyên nghiệp, đã chứng minh khả năng thích nghi; có thể nhận diện câu chuyện mới, nhưng cần thành công trong cạnh tranh DeFi hoặc sổ lệnh để tránh rơi vào trung tâm không quan trọng.
Tổng kết: Cục diện tiền mã hóa năm 2026
Phụ thuộc vĩ mô chi phối: Ba đồng tiền chính (Bitcoin, Ethereum, Solana) đều nhạy cảm với AI, chính sách của Fed, chi tiêu tài chính — nhưng vị thế riêng biệt rất khác nhau.
Bitcoin: Năm 2026 là tài sản theo xu hướng vĩ mô thuần túy, các chất xúc tác riêng đã cạn kiệt — nhưng thực tế quá chú trọng các chất xúc tác tiêu cực tiềm năng có thể mang lại kết quả tích cực.
Ethereum: Vị thế tốt nhất trong ba, có các động lực tích cực riêng (chiếm ưu thế stablecoin, hàng rào De
