Năm công ty hàng đầu Việt Nam cạnh tranh giấy phép tiền điện tử đầu tiên, lệnh cấm giao dịch nước ngoài buộc thị trường địa phương hóa

Theo báo cáo của Reuters ngày thứ Ba, đã có năm công ty tại Việt Nam vượt qua vòng xét duyệt sơ bộ để cạnh tranh cấp phép cho các sàn giao dịch tiền mã hóa hợp pháp đầu tiên của quốc gia này, đồng thời cơ quan quản lý đang soạn thảo các quy định có thể cấm công dân Việt Nam sử dụng các sàn giao dịch nước ngoài. Việt Nam xếp thứ tư toàn cầu trong Chỉ số Chấp nhận Tiền mã hóa Toàn cầu của Chainalysis mới nhất, dự kiến tổng khối lượng giao dịch trong vòng 12 tháng đến tháng 6 năm 2025 sẽ đạt 200 tỷ USD, nhưng lại thiếu khung pháp lý nội địa phù hợp.

Hồ sơ của năm tổ chức tiềm năng: Ngân hàng, công ty chứng khoán và tập đoàn doanh nghiệp cùng thi đấu

Theo báo cáo của Reuters, năm công ty sau đã bước vào vòng xét duyệt sơ bộ cấp phép cho các sàn giao dịch tiền mã hóa đầu tiên tại Việt Nam:

Liên quan đến Techcombank: Một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam, đã tích cực mở rộng dịch vụ tài chính số trong những năm gần đây.

Liên quan đến VPBank: Một trong những ngân hàng thương mại tư nhân lớn nhất Việt Nam, VPBank đã xác nhận với Reuters đã nộp đơn xin cấp phép.

Liên quan đến LPBank: Ngân hàng thương mại trung bình của Việt Nam.

VIX chứng khoán: Công ty chứng khoán nội địa, có kinh nghiệm tuân thủ quy định thị trường vốn.

Sun Group: Tập đoàn doanh nghiệp đa ngành nổi tiếng của Việt Nam, đã xác nhận với Reuters đã nộp đơn xin cấp phép.

Cointelegraph đã gửi yêu cầu phỏng vấn các tổ chức này về các vấn đề liên quan, tính đến thời điểm bài viết chưa nhận được phản hồi chính thức từ phía nào.

Lệnh cấm nền tảng nước ngoài và sự phát triển nhanh của khung pháp lý tiền mã hóa tại Việt Nam

Việt Nam bắt đầu mở đơn xin cấp phép cho các sàn giao dịch tiền mã hóa từ tháng 1 năm 2026, kết hợp với luật mới lần đầu định nghĩa tài sản kỹ thuật số là “tài sản”, nhưng rõ ràng cấm sử dụng chúng như tiền tệ hợp pháp hoặc phương tiện thanh toán. Cơ quan quản lý bày tỏ lo ngại về sự gia tăng liên tục trong việc sử dụng tiền mã hóa và stablecoin, đặc biệt là các rủi ro tiềm ẩn về rút vốn ra ngoài.

Các đặc điểm chính của khung pháp lý tại Việt Nam gồm:

Yêu cầu giao dịch nội địa bắt buộc: Bắt đầu từ tháng 9 năm 2025, trong giai đoạn thử nghiệm 5 năm, tất cả các giao dịch phải được thanh toán bằng đồng Việt Nam (VND).

Hạn chế về tư cách chủ thể: Chỉ các doanh nghiệp đăng ký chính thức tại Việt Nam mới được phép phát hành.

Hạn chế về tài sản: Cấm phát hành các tài sản hỗ trợ bằng tiền pháp định như stablecoin USDC, USDT, chỉ cho phép các loại tiền mã hóa được hỗ trợ bởi tài sản phi tài chính thực sự.

Lệnh cấm hoạt động tại nước ngoài đang trong quá trình xây dựng: Cơ quan quản lý đang soạn thảo quy định nhằm cấm công dân Việt Nam sử dụng các nền tảng tiền mã hóa nước ngoài, nhằm thúc đẩy hoạt động thị trường tập trung vào các nền tảng nội địa phù hợp quy định.

Đáng chú ý, yêu cầu về vốn của Bộ Tài chính Việt Nam đặt ra rất cao (khoảng 3,79 tỷ USD), dẫn đến đến tháng 10 năm ngoái, chưa có doanh nghiệp nào chính thức nộp đơn thử nghiệm giao dịch tài sản số. Năm doanh nghiệp bước vào vòng xét duyệt sơ bộ này phản ánh tín hiệu ban đầu về việc điều chỉnh yêu cầu về vốn hoặc bước vào quy trình phê duyệt.

Khung thuế và triển vọng tương lai

Tháng 2 năm nay, Việt Nam đã soạn thảo kế hoạch thu thuế giao dịch tiền mã hóa, so sánh hoạt động mua bán tài sản kỹ thuật số với giao dịch cổ phiếu và chứng khoán:

Nhà đầu tư cá nhân: Mỗi giao dịch tiền mã hóa qua nền tảng có giấy phép sẽ bị đánh thuế 0,1%, các chuyển khoản liên quan vẫn miễn thuế giá trị gia tăng.

Nhà đầu tư tổ chức doanh nghiệp: Lợi nhuận từ giao dịch tiền mã hóa sau khi trừ chi phí sẽ bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp 20%.

Thiết kế khung thuế này đánh dấu bước chuyển của Việt Nam từ “pháp lý mơ hồ, thả nổi cho giao dịch tiền mã hóa” sang “thu thuế rõ ràng, quản lý chính thức tài sản”, đồng thời cung cấp nền tảng rõ ràng hơn cho các sàn giao dịch nội địa sắp ra mắt.

Các câu hỏi thường gặp

Tại sao Việt Nam muốn cấm các sàn giao dịch nước ngoài?
Nguyên nhân chính là kiểm soát dòng vốn ra ngoài. Cơ quan quản lý lo ngại rằng lượng lớn vốn sẽ chảy ra khỏi quốc gia qua các sàn giao dịch nước ngoài, làm giảm lượng vốn trong hệ thống tài chính nội địa. Bằng cách bắt buộc giao dịch trên các nền tảng có giấy phép trong nước và thanh toán bằng VND, chính quyền có thể kiểm soát hiệu quả dòng chảy vốn xuyên biên giới và đảm bảo các giao dịch được đưa vào hệ thống thuế nội địa.

Việt Nam có cấm stablecoin như USDT và USDC không?
Theo khung pháp lý hiện tại, các stablecoin được hỗ trợ bằng tiền pháp định như USDT, USDC không nằm trong danh sách tài sản hợp lệ để giao dịch nội địa. Tuy nhiên, lệnh cấm nền tảng nước ngoài chưa chính thức có hiệu lực, hiện tại người dùng Việt Nam vẫn có thể sử dụng stablecoin trên các sàn nước ngoài như Binance. Hiệu lực cuối cùng của quy định phụ thuộc vào nội dung cụ thể của lệnh cấm nước ngoài và mức độ thực thi.

Tại sao năm tổ chức tiềm năng lại chủ yếu là ngân hàng và doanh nghiệp lớn, chứ không phải các doanh nghiệp tiền mã hóa thuần túy?
Thiết kế quy định của Việt Nam thiên về các tổ chức truyền thống — yêu cầu vốn rất cao, khoảng 3,79 tỷ USD, thực tế loại trừ hầu hết các startup tiền mã hóa thuần túy, chỉ các ngân hàng và tập đoàn lớn mới đủ điều kiện đáp ứng. Điều này phản ánh hướng đi của cơ quan quản lý Việt Nam là “dựa vào khả năng tuân thủ và kiểm soát rủi ro của các tổ chức tài chính truyền thống để quản lý thị trường tiền mã hóa”.